Wydawca treści Wydawca treści

Powrót

Szkolenia zawodowe potrzebne bardziej niż kiedykolwiek!

Jaki model edukacji jest lepszy? Czy ten, który zakłada większą liczbę osób z wyższym wykształceniem, czy może ten, który stawia na wykształcenie zawodowe i pracę dla młodych?

W Polsce problem sięga dość głęboko. Przede wszystkim - w niedalekiej przeszłości wykształcenie zawodowe było lekceważone, nisko oceniane przez społeczeństwo, efektem czego było wręcz zakazywanie dzieciom składania dokumentów właśnie do szkół zawodowych. Nasi zachodni sąsiedzi natomiast w tym samym czasie podpowiadali młodym ludziom, jaki zawód warto wybrać na początku swojej kariery, aby dobrze zarabiać, a po latach rozwijać swoje umiejętności czy to w szkołach średnich, na studiach czy też na dodatkowych kursach rozszerzających wiedzę i podnoszących poziom posiadanych kompetencji.

Obecnie, gdy rynek pracy jest w naszym kraju tak trudny, zaczęto promować szkoły zawodowe i korzyści płynące z posiadania dyplomu zawodowego. Młodym podpowiada się jakie zawody rokują realne zatrudnienie i dobre zarobki. I tak największym powodzeniem cieszą się zawody związane z gastronomią, a więc kucharz, piekarz, barman, kelner, dalej -najróżniejsze zawody dla pań, jak krawcowa, fryzjerka. Natomiast panom polecane są zawody związane z mechaniką i elektryką.

Swoją szansę w szkoleniach zawodowych dostrzegli w Polsce obecni 30-latkowie, którzy po skończeniu studiów zasilili kręgi bezrobotnych. Przekwalifikowanie się, a raczej zdobywanie zupełnie nowych umiejętności zawodowych pozwoliło na znalezienie pracy osobom w sklepach, w gabinetach kosmetycznych, w gastronomii, zakładach produkcyjnych czy też w innych najróżniejszych usługach. Widać z tego wyraźnie, że na naukę nigdy nie jest za późno, a dostępne metody nauczania, jak chociażby szkolenia pozwalają szybko zdobyć kwalifikacje poszukiwane na rynku pracy.
Tempo przemian ekonomiczno-technologicznych gospodarki potęguje efekt nieprzystosowania systemu szkolnictwa zawodowego do wymagań rynku pracy. Przekształcenia gospodarcze odnoszą się do wymagań stawianych przez pracodawców, jakości wykonywanej pracy i kompetencji wymaganych od pracowników oraz dążenia firm do podnoszenia swojej konkurencyjności na rynku. Strategie przedsiębiorstw objawiają się wprowadzeniem najnowszych rozwiązań technologicznych wytwarzanych produktów, wdrażaniem innowacyjnych form organizacji pracy, a co za tym idzie, muszą  zmieniać tryb i sposób funkcjonowania przedsiębiorstw, mentalności i aspiracje pracowników.

Aby działalność pracowników przyczyniała się do konkurencyjności przedsiębiorstwa, muszą być oni elastyczni i kreatywni. Nie bez znaczenia jest właściwa motywacja, akceptacja innowacji, asertywność, umiejętność pracy w różnych zespołach ludzkich. Wymogi takie oznaczają zmianę polityki zatrudnienia i gospodarowania zasobami ludzkimi z odejściem od aspektów ilościowych i przejściem do jakościowych z pełnym akcentowaniem roli kompetencji zawodowych uzyskanych w systemie szkolnym i indywidualnym kształceniu ustawicznym. Nowoczesny system edukacji zawodowej musi monitorować i koordynować politykę kształcenia i doskonalenia kadr uwzględniając mobilności i zapotrzebowania zmiennego i dynamicznego rynku pracy. Cel ten staje się jednym z najważniejszych zadań nowoczesnego systemu kształcenia zawodowego w obliczu powszechniejszej innowacyjnej gospodarki. Realizowane zadania z prognozowaniem ich zmian wymagają wysokich kwalifikacji zawodowych pracowników, wymuszając wręcz mistrzostwo w pracy i przygotowaniu zawodowym wykraczającym poza wymagany zakres. Pod takim dyktatem gospodarki, muszą nastąpić radykalne zmiany w procesach kształcenia zawodowego polegające na znacznym rozłożeniu w czasie przygotowania specjalisty w określonym zawodzie.

Wytyczne resortów edukacji i pracy oraz Unii Europejskiej, wskazują na potrzebę zbliżania szkolnictwa zawodowego w bezpośrednim powiązaniu z rynkiem pracy. Stąd
to pracodawcy powinni mieć największy wpływ na model systemu edukacji zawodowej w Polsce, a w szczególności na cele, treści i formy organizacji szkolnej i pozaszkolnej. Pracodawcy oczekują coraz bardziej kompetentnych pracowników o standardach kwalifikacji odpowiadających nowoczesnym stanowiskom pracy. Z drugiej strony nie czynią starań, by mieć większy wpływ na treści i jakość kształcenia zawodowego, stąd brak jest skutecznych mechanizmów umożliwiających zbliżenie i współpracę sfery edukacji i gospodarki.

Kształcenie zawodowe jest przygotowaniem do funkcjonowania na ryku pracy w toku zmian, jakie zaszły w ostatnim dwudziestoleciu i w krajach zaawansowanych technologicznie  oraz społecznie. Problemy z bezrobociem dotykają wiele europejskich krajów i jak widać nie ma jednej, złotej recepty na zlikwidowanie tego problemu. Istnieją natomiast dobre wzorce pochodzące z krajów, które poradziły sobie lepiej z tym problemem, lepiej niż my i z nich warto korzystać.

Autor: Karolina Stojek –specj. ds  szkoleń w OSZ w Opatowie.
Źródła:1. MEN, Strategia rozwoju szkolnictwa w Polsce do 2010r., Warszawa styczeń2003,
2. Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Parlamentu Europejskiego
z dnia 7 września 2005r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych Dziennik Urzędowy
 L 255,30/09/2005P.0022-0142
3. Kształcenie zawodowe i modułowe oraz partnerstwo lokalne na rzecz rynku pracy i Przedsiębiorczości- Józef Grzych, Marek Hola, Rafał Kunaszyk, Marek Machnik, Zbigniew Pospolitak, Bogdan Skotnicki, Krzysztof Symela, Ryszard Szubański, Marek Wójcik ( redakcja)- poradnik t.1