Asset Publisher Asset Publisher

Back

Co demaskuje kłamcę na rozmowie kwalifikacyjnej?

Rozmowa z pracodawcą jest ostatnim etapem procesu poszukiwania pracy. To od niej często zależy późniejsze zatrudnienie.

Stawka jest wysoka, a pod lupę brane są nie tylko wypowiedzi, ale również komunikacja niewerbalna kandydata. Prawdomówność, naturalność i szczerość to cechy pożądane przez pracodawców. Jeśli coś chcesz zataić albo skłamać, Twoje ciało cię zdradzi!

Komunikacja niewerbalna jest nieświadoma i często nie mamy nad nią kontroli.  Paul Ekman w książce pt. „Kłamstwo i jego wykrywanie w polityce, biznesie, małżeństwie" opisuje, co zdradza osoby, które są niespójne to znaczy myślą i mówią co innego. Autor opisuje szereg komunikatorów, które ujawniają kłamcę. 

Pierwszym z nich jest przejęzyczenie. Ujawnia się w wypowiedzi słownej i zdradza prawdziwe motywy mówiącego. Opisał je Zygmunt Freund - znany psychoterapeuta - który uważał, że pomyłka jest wynikiem treści zepchniętych do nieświadomości, zaś mimo jej blokowania wychodzi na światło dzienne.

Kolejne komunikatory dotyczą komunikacji niewerbalnej. Emblematy to niepełne gesty, które zdradzają prawdziwość wypowiedzi słownej lub postawę osoby. Na przykład ktoś podczas rozmowy ma wysunięty środkowy palec, a ręka znajduje się poza obszarem, w którym zazwyczaj pokazywany jest gest np. spoczywa na kolanie. Taki nieświadomy znak świadczy o prawdziwej postawie rozmówcy wobec drugiej osoby. Jest całkowicie nieświadomym komunikatorem i dlatego tak bardzo zdradzającym prawdę.

Ilustratory to gesty, które są uzupełnieniem wypowiedzi słownej. Ich brak może wskazywać na zbytnią kontrolę. Oczywiście są osoby, które na co dzień mało gestykulują. Jeśli nie znamy codziennych zwyczajów rozmówcy odnośnie gestykulacji, nie możemy zakładać, że coś chce zataić.  Nadmierna kontrola dotyczy tych osób, które przestają z jakiegoś powodu nagle gestykulować, podczas gdy zawsze to robiły. Takie zachowanie oznacza chęć kontroli wypowiedzi słownej i próbę pokazania siebie w innym, zazwyczaj bardziej korzystnym świetle.

Asymetria twarzy dotyczy nieszczerych uśmiechów i przekonań. Ekman opisał ok. 50 rodzajów uśmiechów i wskazał na znamiona prawdziwego, podczas którego obserwuje się podniesione do góry kości policzkowe wraz z kącikami ust oraz zmarszczki wokół oczu. Jeśli uśmiech występuje tylko z jednej strony twarzy zdradza prawdziwe przekonanie oraz nastawienie osoby do rozmówcy.

Mikroekspresja - bardzo krótko trwająca (tylko 50 ms.), pełna ekspresja mimiczna, charakterystyczna dla prawdziwie przeżywanej emocji. Znika nagle, jeśli osoba ją sobie uświadomi i nie chce za jej pomocą ujawnić prawdziwych uczuć - zastąpiona nią kolejna mimika jest niespójna z resztą komunikatu. Widoczna tylko dla wprawionego obserwatora.

Osoba, która podczas rozmowy jest zgodna wewnętrznie, tzn. myśli i mówi tak samo, również i na zewnątrz jest tak odbierana. Jeśli człowiek z jakiegoś powodu chce zataić treści jego spójność jest zaburzona i sprawny obserwator może to dostrzec. Czy warto zatem narażać się? Często jest to poza świadomą kontrolą. Czasami ludzie boją się ujawniać prawdziwych postaw z obawy przed konsekwencjami.

Jak uniknąć obrazu osoby nieszczerej? Jeśli to, co mówimy, jest przyjęte przez nas za prawdę, za takie również ma szansę być uznane przez innych. Podczas trwania doświadczeń życiowych kodujemy sobie ich znaczenie dla nas samych, a spójność bądź jej brak w późniejszym czasie jest już tylko konsekwencją. Zatem cechy kształtowane podczas nabywania doświadczenia życiowego, takie jak szczerość, prawdomówność i naturalność, stanowić mogą podłoże do późniejszego wyrażania prawdziwości osoby.

Autor: Aneta Nowak - specjalista ds. rozwoju zawodowego MCK w Ostródzie
Źródło:

Ekman P., Kłamstwo i jego wykrywanie w polityce, biznesie, małżeństwie, PWN: Warszawa