Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Informator na temat warunków życia i pracy w Finlandii

Spis treści:

  • Czy warto wyjeżdżać do Finlandii w poszukiwaniu pracy?
  • Informacje ogólne, czyli co o Finlandii powinieneś wiedzieć przed wyjazdem.
  • Kilka słów o fińskim rynku pracy.
  • Jak skutecznie szukać pracy?
  • Przed wyjazdem do Finlandii pamiętaj o…
  • Najważniejsze formalności po przyjeździe do Finlandii.
  • Uznawalność dyplomów i kwalifikacji.
  • Warunki pracy – czyli co powinieneś wiedzieć o prawach pracownika.
  • Warunki życia w Finlandii.
  • Ubezpieczenia społeczne.
  • Gdzie szukać pomocy w razie nagłych wypadków?
  • Adresy polskich placówek dyplomatycznych.
  • Podsumowanie czyli bilans zysków i strat przy wyjeździe do Finlandii.
  • Ciekawostki.
  • Wykaz najprzydatniejszych zwrotów po fińsku.

Czy warto wyjeżdżać do Finlandii w poszukiwaniu pracy?

Finlandia, znana również jako Republika Finlandii, jest zaliczana do grupy najbogatszych krajów Unii Europejskiej. Wzrost gospodarczy opiera się głównie na sukcesach przemysłu eksportowego. Do najważniejszych dziedzin przemysłowych zalicza się przemysł elektroniczny, metalowy oraz drzewny i papierniczy. W szybkim tempie wzrasta znaczenie działalności usługowej. Wraz ze starzeniem się ludności rośnie zapotrzebowanie na usługi.
Jeżeli myślisz o wyjeździe do Finlandii w poszukiwaniu pracy, warto, abyś wcześniej zapoznał się z paroma przydatnymi informacjami dotyczącymi tego kraju.


Informacje ogólne, czyli co o Finlandii powinieneś wiedzieć przed wyjazdem.

Finlandia położona jest w Europie Północnej i liczy 5,4 milionów mieszkańców. 10% powierzchni kraju stanowią jeziora, zaś 69% lasy, co czyni Finlandię najbardziej zalesionym krajem Europy.
Finlandia graniczy ze Szwecją, Norwegią i z Rosją, a jej stolicą są Helsinki. W Finlandii obowiązują dwa języki urzędowe: fiński i szwedzki. Język fiński, który należy do języków ugro-fińskich, używa 91,3% mieszkańców, zaś szwedzkiego 5,4 % społeczności. Lapoński jest językiem rodzimym dla ok. 1,700 ludzi. W urzędach, restauracjach i miejscach publicznych nie ma problemów z porozumieniem się w języku angielskim.
Od 1 marca 2002 roku oficjalną walutą Finlandii jest euro (€).

Finlandia jest republiką parlamentarną oraz krajem członkowskim Unii Europejskiej od 1995 roku. Funkcję głowy państwa sprawuje prezydent, który jest wybierany na sześcioletnią kadencję w wyborach powszechnych. Od 1 marca 2012 roku urząd prezydenta Finlandii objął Pan Sauli Väinämö Niinistö.
Państwo podzielone jest na 6 prowincji: Finlandię Południową, Finlandię Zachodnią, Finlandię Wschodnią, Oulu, Laponię i Wyspy Alandzkie. Ponadto od 1 stycznia 2010 roku Finlandia podzielona jest na 20 regionów (maakunta), 72 subregiony oraz 342 gminy(kunta).

W Finlandii panuje wolność wyznaniowa. Oficjalnym wyznaniem państwa jest wiara luterańska
i prawosławna. Do kościoła ewangelicko-luterańskiego należy 80% Finów, a wiarę prawosławną wyznaje 1%. W kraju działają również parafie i wspólnoty wyznania katolickiego, żydowskiego i muzułmańskiego.

Klimat w Finlandii jest zróżnicowany. Południowa część Finlandii leży w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego przejściowego. Natomiast północ jest w zakresie klimatu okołobiegunowego subpolarnego. Średnie temperatury lipca na południu wynoszą od +17 do +18°C i od +14 do +15°C na północy. W styczniu średnie temperatury wynoszą –2°C na Wyspach Alandzkich, –4°C na południowym wybrzeżu, w środkowej części kraju od –8 do –10°C i –14°C na północy. Okres zimowy występuje zwykle od połowy grudnia do końca marca na Wyspach Alandzkich, od końca listopada do końca marca na południowym wybrzeżu, od połowy listopada do połowy kwietnia w środkowej Finlandii i od końca października do końca kwietnia na północy. Temperatury powyżej +30°C zdarzają się rzadko i nie występują w każdym roku. Okres bez przymrozków trwa od końca kwietnia do połowy października na Wyspach Alandzkich, na południu kraju od początku maja do końca września, na północy od początku czerwca do końca sierpnia, choć sporadycznie przymrozki mogą występować także w lipcu. Średnie roczne opady w Helsinkach wynoszą 650 mm, a największe ich natężenie przypada na sierpień.


Kilka słów o fińskim rynku pracy.

Choć Finlandia cieszy się mniejszą popularnością wśród emigrantów niż pozostałe kraje Skandynawskie, to jednak warto zainteresować się tym krajem ze względu na w miarę wysokie zarobki i całkiem niezłą sytuację gospodarczą tego państwa.
Wskaźnik bezrobocia w Finlandii w styczniu 2016 roku osiągnął 9,3 %, a przeciętna liczba bezrobotnych zarejestrowanych w Biurach Zatrudnienia i Rozwoju Gospodarczego (Employment and Economic Development Offices) wynosiła 245 000.

Od 1 maja 2006 roku obywatele polscy nie potrzebują zezwoleń na pracę i mogą korzystać ze swobodnego i nieograniczonego dostępu do fińskiego rynku pracy. Masz takie same prawa jak pracownicy fińscy, a pracodawca nie może cię dyskryminować ze względu na narodowość.

W Finlandii wraz z ukończeniem 15 roku życia uzyskuje się prawo do podjęcia pracy. Jest jednak jeden warunek – wcześniej trzeba zakończyć obowiązkową edukację. Nieletni pracownicy są objęci specjalną ochroną prawną – mogą oni wykonywać tylko prace lekkie i neutralne dla ich zdrowia.

Największe szanse na znalezienie dobrze płatnej pracy mają osoby z odpowiednimi kwalifikacjami i dobrą znajomością języka fińskiego (w wielu przypadkach język angielski nie jest wystarczający).
Poszukujący pracy znacznie szybciej znajdą zatrudnienie w szeroko pojętym sektorze usług. Najwięcej osób zatrudnia się w handlu, transporcie, hotelarstwie, służbie zdrowia oraz opiece społecznej. Przewiduje się, iż w przyszłych latach wzrośnie zapotrzebowanie na pracowników z tych sektorów.
Dodatkowo w sezonie letnim można znaleźć oferty pracy sezonowej do zbiorów warzyw i owoców.
Polacy najczęściej pracują w Finlandii w branży budowlanej i metalowej. Znajdują również zatrudnienie sezonowe przy zbiorach truskawek lub na farmach.

Według danych Komisji Europejskiej najczęściej poszukiwane stanowiska w Finlandii to:
1. Sprzedawcy i przedstawiciele handlowi.
2. Ekspedienci w sklepach.
3. Pielęgniarki specjalistki i pomocniczy personel medyczny.
4. Sprzątacze biurowi, hotelowi i sprzątacze innych obiektów.
5. Położne.
6. Dystrybutorzy gazet i posłańcy.
7. Pracownicy farm i ogrodnicy.
8. Pracownicy restauracji.
9. Budowlańcy.
10. Monterzy.


Jak skutecznie szukać pracy?

W Finlandii możesz szukać pracy „we własnym zakresie”, składając CV wraz z listem motywacyjnym do wybranych pracodawców. Możesz uczynić to osobiście odwiedzając Dział Zasobów Ludzkich, lub przesłać wyżej wymienione dokumenty za pomocą poczty tradycyjnej czy też elektronicznej.
Coraz częściej duże firmy używają stron internetowych do prowadzenia rekrutacji pracowników. Listę największych fińskich firm znajdziesz na stronie: www.uranus.fi.
Kolejnym ze sposobów jest kontakt telefoniczny z firmą w sprawie znalezionego ogłoszenia o pracę. Dzięki temu uzyskasz szczegółowe informacje na temat stanowiska pracy.
Ofert pracy możesz również szukać w gazetach lokalnych i ogólnokrajowych. Oferty pracy ukazują się głównie w niedzielnych wydaniach prasy. Do najpopularniejszych gazet należą: „Helsingin Sanomat”, „Åbo Underrättelser”, „Åland (Mariehamn)”, „Österbottningen”, „Aamulehti”, „City-lehti”,  „Etelä-Saimaa”, „Finland Journal”.
W poszukiwaniu pracy pomogą ci również niepubliczne agencje pośrednictwa pracy. Pamiętaj, że prywatne agencje nie mogą pobierać opłat za swoje usługi od poszukujących pracy, to pracodawcy ponoszą koszty. Adresy agencji znajdziesz w lokalnych książkach telefonicznych oraz w Internecie na stronie: www.fonecta.fi.
Dodatkowym sposobem poszukiwania pracy w Finlandii jest rejestracja w Biurze Zatrudnienia i Rozwoju Ekonomicznego (Employment and Economic Development Office), który znajdziesz prawie w każdym większym mieście. Uzyskasz tam również informacje dotyczące szkolnictwa i możliwości kształcenia dla młodzieży i osób dorosłych. Biura Zatrudnienia i Rozwoju Ekonomicznego  organizują także kursy nauki języka fińskiego i szwedzkiego dla poszukujących pracy. Więcej informacji na temat usług publicznych urzędów pracy oraz dostępnych ofert pracy możesz uzyskać po numerem: +358 295 020 700, jeśli będziesz dzwonił z Finlandii:  0295 020 700 lub pod adresem e-mail: tyolinja@te-toimisto.fi
Źródłem informacji na temat ofert pochodzących od pracodawców fińskich, które można znaleźć
w języku angielskim jest portal EURES: www.eures.europa.eu. W przypadku takich ofert pracodawcy są chętni, by zatrudnić również obcokrajowców. Doradcy EURES oferują pomoc dla poszukujących pracy, którzy nie znają języka fińskiego. Dotyczy to głównie ofert pracy sezonowej w lecie oraz pracy w charakterze opiekunek au pair.

Jeśli jesteś zainteresowany podjęciem pracy sezonowej pamiętaj, że pracodawcy rozpoczynają rekrutację pracowników już w lutym lub marcu.
Oferty pracy sezonowej w języku fińskim oraz angielskim możesz znaleźć na stronie: http://www.mol.fi.

Pamiętaj! W Finlandii CV jest zazwyczaj sporządzane w porządku odwrotnie chronologicznym. Umieść w nim informacje dotyczące twojej historii zatrudnienia. Nie pisz dłuższego CV niż dwie strony A4 bo istnieje prawdopodobieństwo, że pracodawcy nie będzie się chciało go przeczytać. List motywacyjny powinien się zmieścić na jednej stronie A4. Zazwyczaj w fińskim CV umieszcza się również informacje dotyczące umiejętności w zakresie pracy z komputerem, znajomości języków obcych oraz zainteresowania. Na końcu powinieneś umieścić nazwiska i kontakty osób, które mogą udzielić ci referencji.
Pamiętaj jeśli w ogłoszeniu pracodawca nie podał, że do aplikacji należy dołączyć świadectwa kwalifikacji czy referencje od poprzednich pracodawców to wystarczy, że tylko wspomnisz o tym w CV. Jeśli natomiast zostaniesz zaproszony na rozmowę kwalifikacyjną to te wszystkie dokumenty musisz ze sobą zabrać.


Przed wyjazdem do Finlandii pamiętaj o…

Zanim zdecydujesz się na wyjazd do Finlandii warto wcześniej zapoznać się z warunkami życia oraz obyczajami tego kraju. Ponadto ważne jest by sprawdzić jakie oferty pracy są obecnie dostępne na rynku. Na stronach www.workinfinland.fi, www.eures.europa.eu, www.infopankki.fi znajdziesz wszechstronne informacje o życiu zawodowym w Finlandii, wolnych miejscach pracy i przedsiębiorczości. Portal EURES oferuje również wiele innych informacji.
Wskazane jest także byś przed wyjazdem pomyślał o podjęciu kursu językowego i podszkoleniu umiejętności komunikowania się w języku fińskim.
Pamiętaj by sprawdzić, czy wykonywanie twojego zawodu jest uregulowane przepisami i czy musisz wystąpić do przedstawicieli władz o przyznanie prawa do wykonywania swojego zawodu. Więcej informacji znajdziesz na stronie: www.oph.fi/tutkintojentunnustaminen.

Bezpośrednio przed wyjazdem pamiętaj o zabraniu ze sobą następujących rzeczy:

  • Ważny paszport lub dowód osobisty.
  • Curriculum Vitae (CV), list motywacyjny, referencje z ostatnich miejsc pracy, kserokopie dyplomów akademickich i certyfikaty kursów przetłumaczone na język fiński. Dodatkowo pamiętaj aby dyplomy akademickie i certyfikaty kursów przetłumaczyć u tłumacza przysięgłego.
  • CV i list motywacyjny w wersji elektronicznej by móc je ewentualnie modyfikować i uzupełniać.
  • Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego EKUZ - bezpłatną kartę, którą otrzymasz po wypełnieniu wniosku w Oddziale Wojewódzkim lub Delegaturze Narodowego Funduszu Zdrowia. Dzięki karcie w nagłej sytuacji będziesz mógł skorzystać z pomocy placówek medycznych.
  • Listę adresów i telefonów polskich placówek dyplomatycznych.
  • Odpowiednią sumę pieniędzy, która wystarczy do pierwszej wypłaty lub na powrót do domu jeśli to będzie konieczne.
  • Rozmówki fińskie, ewentualnie angielskie.

Najważniejsze formalności po przyjeździe do Finlandii.

Jako obywatel Unii Europejskiej masz prawo do wykonywania pracy i prowadzenia działalności gospodarczej w Finlandii na równi z obywatelami tego kraju. Natomiast jeżeli twój pobyt będzie trwał dłużej niż 3 miesiące musisz zarejestrować na policji prawo do swojego pobytu. Zarejestrowanie kosztuje 50 € na rok 2016 (aktualne stawki opłat znajdziesz na stronach Fińskiego Urzędu Imigracyjnego: http://www.migri.fi/services/processing_fees).

Jeśli zamierzasz pozostać w Finlandii na dłużej (co najmniej rok), musisz zarejestrować się w miejscowym Magistracie jako osoba mieszkająca w Finlandii. Dane, które zostaną wprowadzone do rejestru to m.in. imię i nazwisko, data urodzenia, obywatelstwo, informacje o stanie rodzinnym oraz adres zamieszkania w Finlandii. Pamiętaj zanim zarejestrujesz się w systemie danych społeczeństwa będziesz musiał zarejestrować się u przedstawicieli miejscowej policji.
W momencie zgłoszenia będziesz musiał przedstawić paszport oraz inne zaświadczenia związane z danymi osobistymi jak np. pozwolenie na pobyt czy umowa o pracę. Pamiętaj, że dokumenty muszą być oryginalne. Kopie dokumentów również będą ważne pod warunkiem, że zostaną poświadczone notarialnie.
Dane z rejestru są używane do organizacji wyborów, spraw związanych z podatkami, uprawnień sądowych czy opieką zdrowotną. Dokumenty są przyjmowane wyłącznie w języku fińskim, szwedzkim lub angielskim.
W przypadku zmiany adresu zamieszkania musisz złożyć zgłoszenie przeprowadzki w ciągu siedmiu dni od jej wykonania. Takie zgłoszenie możesz wykonać telefonicznie, elektronicznie lub za pomocą poczty tradycyjnej. Natomiast jeśli będziesz chciał wyprowadzić się z Finlandii za granicę będziesz musiał pisemnie zgłosić ten fakt na specjalnym formularzu i pocztą elektroniczną.
Kiedy twoja przeprowadzka do Finlandii zostanie wprowadzona do systemu danych społeczeństwa, zostanie ci nadany personalny numer identyfikacyjny (. Jest on konieczny do wypłacania pensji i wynagrodzeń, jako gwarancja, że pieniądze otrzyma właściwa osoba. Pesel jest również potrzebny do korzystania z usług bankowych, rozpatrywania spraw podatkowych, załatwiania spraw socjalnych i związanych z ubezpieczeniem emerytalnym.

Po pięcioletnim okresie mieszkania w Finlandii możesz uzyskać kartę rezydenta, jednak uzyskanie jej nie jest obowiązkiem. Pamiętaj, iż jest to usługa odpłatna (aktualne  stawki opłat znajdziesz na stronach Fińskiego Urzędu Imigracyjnego: http://www.migri.fi/services/processing_fees).
Do zarejestrowania się jako rezydent wymagane są w zależności od uzasadnienia wniosku następujące dokumenty:

  • Formularz podstawowych danych.
  • Formularz wyjaśniający sprawy rodzinne.
  • Akt małżeństwa.
  • Zaświadczenie pracodawcy o stosunku o pracę.
  • Zaświadczenie o posiadaniu statusu studenta i dowód ważności ubezpieczenia zdrowotnego.
  • Oświadczenie dotyczące zabezpieczenia środków na życie.
  • Zdjęcie.
  • Dowód osobisty lub paszport.
  • Inne dokumenty wskazane przez przedstawicieli władz.

Uznawalność dyplomów i kwalifikacji.

Narodowa Komisja Edukacji jest instytucją do której powinieneś się zwrócić z wnioskiem
o uznanie twoich kwalifikacji. Wnioski są dostępne na stronie internetowej: www.opi.fi/info/recognition.
Jeśli będziesz się starał o posadę w sektorach publicznych lub w przypadku posady, gdzie wymagane jest wyższe wykształcenie będziesz musiał dostarczyć dokument potwierdzający twoje kwalifikacje. Decyzja Komisji w sprawie uznania kwalifikacji nie jest zazwyczaj wymagana w przypadku starania się o posadę w sektorze prywatnym. Natomiast jeśli będziesz się starał o posadę w tzw. zawodach regulowanych jak elektrycy czy piloci uzyskanie potwierdzenia kwalifikacji jest konieczne. Formularz oraz instrukcje jak go wypełnić dodatkowo informacje jakie załączniki należy dołączyć są dostępne w języku fińskim, szwedzkim oraz angielskim. Natomiast sama decyzja o potwierdzeniu kwalifikacji jest wydawana w języku fińskim lub szwedzkim. Na stronie Narodowej Komisji Edukacji www.opi.fi znajdziesz również dane kontaktowe organów odpowiedzialnych za regulację wykonywania takich profesji jak: lekarze, dentyści, farmaceuci, prawnicy, architekci.


Szczegółową listę zawodów regulowanych znajdziesz na stronie:

http://www.oph.fi/english/services/recognition/regulated_professions.


Warunki pracy – czyli co powinieneś wiedzieć o prawach pracownika.

Rodzaje umów o pracę

W Finlandii pracodawca może z tobą zawrzeć umowę zarówno na czas nieokreślony jak i określony (wymaga to jednak dodatkowego uzasadnienia). Faktem jest, że ponad połowa umów o pracę jest
w Finlandii zawierana na czas określony. W wielu sektorach pracodawcy i organizacje pracownicze zwierają zbiorowe umowy pracy na odmiennych warunkach zatrudnienia niż wynika to z prawa pracy. Pod względem warunków zatrudnienia takie umowy są zazwyczaj korzystniejsze dla pracowników. Umowę o pracę zazwyczaj sporządza się w formie pisemnej. Umowa o pracę może być również ustna, ale pracodawca ma obowiązek potwierdzenia warunków umowy w formie pisemnej przy pierwszej wypłacie. Co jest warte podkreślenia, umowa o pracę może być również zawierana w formie elektronicznej.
W umowie o pracę znajdziesz zazwyczaj następujące informacje: strony umowy, dzień rozpoczęcia pracy, czas trwania umowy, w przypadku zawarcia umowy na czas określony uzasadnienie podpisania takiej umowy, czas trwania okresu próbnego (okres próbny w umowach podpisanych na czas nieokreślony nie może trwać dłużej niż 4 miesiące), czas pracy, miejsce wykonywania pracy (jest to bardzo istotna informacja gdyż jeżeli zostało dokładnie ustalone miejsce wykonywania pracy, pracodawca nie może swobodnie przesuwać pracownika na inne miejsca), zakres obowiązków (pamiętaj, jeżeli w umowie o pracę nie będziesz miał szczegółowo ustalonych obowiązków możesz być zobowiązany do wykonywania wszystkich prac wskazanych przez pracodawcę w ramach uzgodnionego wynagrodzenia), wysokość wynagrodzenia i czas jego wypłaty, urlop roczny i dodatek za urlop, okres wypowiedzenia (przy umowie na czas nieokreślony wypowiedzenie ze strony pracodawcy może wynosić 14 dni lub 6 miesięcy, natomiast ze strony pracownika okres wypowiedzenia może wynosić 14 dni lub 1 miesiąc; przy umowie na czas określony nie można złożyć wypowiedzenia, chyba że za porozumieniem stron.

Pamiętaj! W czasie trwania okresu wypowiedzenia obowiązuje cię obowiązek wykonywania pracy, jeśli nie zastosujesz się do warunków okresu wypowiedzenia pracodawca może cię zobowiązać do wypłacenia odszkodowania (to samo dotyczy pracodawcy), wykonywanie pracy dodatkowej i nadgodzin, odesłanie do ustaleń ogólnej umowy o warunkach pracy, inne warunki oraz data i podpisy.
Przy rozwiązaniu umowy masz prawo do uzyskania świadectwa pracy, które potwierdzi okres zatrudnienia i charakter pracy.
Pamiętaj! Nie podpisuj niczego, co jest dla ciebie niezrozumiałe, niejasne lub czego nie akceptujesz. Poprzez złożenie podpisu zobowiązujesz się do wykonywania pracy na ustalonych warunkach.

Godziny pracy

Według prawa maksymalny czas pracy to 40 godzin tygodniowo (8 godzin dziennie), jednak
w wielu profesjach ustalony jest krótszy czas pracy (37,5 godziny). Szczegółowe wytyczne zawarte są w umowie o pracę lub w porozumieniach zbiorowych, zawartych pomiędzy związkami zawodowymi, a pracodawcami.
Pracownik może również pracować w nadgodzinach, ale tylko w ograniczonym wymiarze. Nadgodziny nie mogą przekroczyć 138 godzin w ciągu czterech miesięcy i 250 godzin w ciągu roku.

Urlop

Zgodnie z prawem przysługuje ci 2,5 dnia urlopu wypoczynkowego za każdy przepracowany miesiąc w pełnym roku rozliczeniowym tj. od 1 kwietnia do 31 marca. Jeżeli natomiast do końca tego okresu pracowałeś nieprzerwanie krócej niż rok dostaniesz 2 dni za każdy przepracowany miesiąc.

Podatki

Tak jak w każdym kraju Unii Europejskiej również w Finlandii musisz zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych (valtion tulovero). Jeżeli wykonujesz pracę w Finlandii, zazwyczaj płacisz również podatki w Finlandii. Jeżeli przebywasz w Finlandii przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy i pracujesz jako osoba zatrudniona u cudzoziemskiego pracodawcy, zazwyczaj nie musisz wtedy płacić podatków w Finlandii. Zgodnie z umową zawartą między Polską a Finlandią w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, Polak delegowany do pracy w Finlandii, przebywający w tam przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas kolejnych 12 miesięcy podlega opodatkowaniu tylko w Polsce. Wysokość podatku zależy od długości pobytu w Finlandii. Jeśli będziesz zatrudniony przez firmę fińską krócej niż 6 miesięcy, zapłacisz podatek zryczałtowany w wysokości 35%. Przy pobycie w Finlandii powyżej 6 miesięcy obowiązuje stawka podatku progresywnego, podobnie jak w przypadku innych mieszkańców Finlandii.

Pamiętaj! Zgłoś się do Urzędu Podatkowego po kartę podatkową. Aby wpłacić zaliczkę na poczet podatku powinieneś zaraz po rozpoczęciu pracy, ale nie później niż do końca miesiąca, w którym rozpocząłeś pracę skontaktować się z Urzędem Skarbowym właściwym dla miejsca pracy lub pobytu. Prawidłowa stawka podatku jest naliczana na podstawie oszacowanego przez ciebie wynagrodzenia. Pamiętaj, że podatki należy uregulować w ciągu roku, w którym podejmujesz zatrudnienie. Termin składania zeznania podatkowego przypada w maju.
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości miejscowe Urzędy Podatkowe udzielają szczegółowych informacji w sprawach związanych z opodatkowaniem: www.vero.fi.
Z pensji pobierane są również składki na ubezpieczenia emerytalne i zdrowotne.


Warunki życia w Finlandii.

Koszty życia

Finlandia mieści się w czołówce pod względem najwyższych kosztów utrzymania wśród krajów Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Zakwaterowanie

Większość Finów (70 %) żyje w domach własnościowych. Koszty zakupu domu są zróżnicowane, podobnie jak koszty wynajmu. Znalezienie mieszkania do wynajęcia w niskiej cenie bywa trudne szczególnie w dużych miastach.
Umowa najmu zazwyczaj sporządzana jest na piśmie w dwóch kopiach. Za czynsz będziesz płacił „z góry” tzn. z  miesięcznym wyprzedzeniem. Przy wynajęciu mieszkania przygotuj się na dodatkowe koszty w postaci depozytu w wysokości 3-miesięcznego czynszu, który zostanie ci zwrócony po zakończeniu umowy najmu. Okres wypowiedzenia umowy najmu wynosi pełny miesiąc kalendarzowy. Jego naliczanie rozpoczyna się z ostatnim dniem miesiąca w którym właściciel mieszkania lub domu otrzymał wypowiedzenie. Oprócz opłat miesięcznych za wynajem będziesz musiał opłacić elektryczność i inne koszty związane z użytkowaniem mieszkania takie jak np. opłata za wodę.  Kuchnie są zazwyczaj w pełni wyposażone – rzadko się zdarza, że trzeba kupić nowy sprzęt. Natomiast mieszkania oddaje się na wynajem zazwyczaj nie umeblowane. Jeśli mieszkanie jest umeblowane opłata wynajmu będzie odpowiednio wyższa.
Źródłem informacji dla osób poszukujących zakwaterowania jest strona Ministerstwa Środowiska: www.ymparisto.fi oraz miejskie władze ds. mieszkalnictwa, których adresy znajdziesz na stronie Stowarzyszenia Fińskich Władz Lokalnych i Regionalnych: www.kuntaliitto.fi. Dodatkowo oferty najmu od prywatnych właścicieli znajdziesz w lokalnej prasie lub w agencjach nieruchomości.

Zakup własnego domu lub mieszkania wiąże się z wymogiem posiadania oszczędności albo wzięciem pożyczki w banku na minimum 10-20 lat.

Transport

Do Finlandii najłatwiej dostaniesz się samolotem. Na lotnisku w Helsinkach bez problemu znajdziesz loty do największych miast w Finlandii. W ostatnich latach zaobserwowano spadek cen przelotów krajowych, i czasami można dostać się do północnej części kraju znacznie taniej samolotem niż pociągiem.

W Finlandii znajdziesz również bardzo sprawnie działającą sieć kolei pomiędzy dużymi miastami. By dostać się do mniejszych miejscowości znacznie bardziej popularniejsze są autobusy. Jednakże na wioskach i w małych miejscowościach wskazane  jest by posiadać własny samochód.
Przykładowo koszt transportu publicznego pomiędzy Helsinkami a Oulu (odległość 600 km) za przelot samolotem (tanie linie lotnicze) ceny zaczynają się już od 30 euro, podróż pociągiem (Pendolino) wyniesie cię pomiędzy 90, a 110 euro, podróż autobusem (Expressbus) 85-110 euro.

Przy płatności za lokalny transport publiczny bardzo popularne są plastikowe karty podróżnicze, które można kupić w miejskich biurach transportu publicznego. Bilety jednokrotnego przejazdu można kupić bezpośrednio u kierowcy lub w pobliskim kiosku.

W Finlandii możesz prowadzić samochód jeśli posiadasz europejskie prawo jazdy uzyskane
w Polsce lub innym kraju Unii Europejskiej bez konieczności dodatkowej wymiany.

Opieka zdrowotna

W Finlandii zarówno publiczna służba zdrowia jak i sektor prywatny oferują wysoki standard usług. Za zorganizowanie opieki społecznej i zdrowotnej dla lokalnej społeczności odpowiedzialne są władze gminne.
Opieka szpitalna jest współfinansowana przez pacjentów. Szpital wystawia rachunek lokalnym władzom za pozostałą część kosztu usługi. Rząd ustala maksymalną wysokość kosztu, którą pokrywa pacjent. Opłaty pobierane przez centra zdrowia różnią się w zależności od miejscowości. Niektóre centra nie pobierają opłat za samą wizytę u lekarza, a niektóre tak.

Wszyscy posiadacze karty Keli (karta ubezpieczeń zdrowia) są upoważnieni do korzystania z usług publicznej służby zdrowia. Obywatele innych krajów mogą również starać się o wyrobienie takiej karty jeśli mieszkają w Finlandii na stałe. Karta Keli potrzebna jest np. w aptece przy zakupie lekarstw z uwzględnieniem odpowiednio ustalonej zniżki. Karta Keli wyposażona w zdjęcie może służyć w banku lub na poczcie za dowód tożsamości. Nie spełnia jednak tej samej funkcji za granicą. Karta ze zdjęciem jest odpłatna i trzeba się o nią oddzielnie starać.
Jeśli chcesz uzyskać kartę Keli powinieneś zgłosić się osobiście do Biura Keli, zabrać ze sobą dowód tożsamości ze zdjęciem, jedno zdjęcie paszportowe, na którym będziesz wyraźnie rozpoznawalny oraz wpłacić 40 euro gotówką.

Obywatele krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii, którzy tymczasowo przebywają w Finlandii również posiadają prawo do korzystania z publicznej służby zdrowia pod warunkiem, że posiadają ważną Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ).

Prawo do otrzymania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego mają osoby ubezpieczone
w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ). Karta taka jest wydawana osobom, które wyjeżdżają do innego państwa członkowskiego, np.: w celach turystycznych, w celu odwiedzenia rodziny lub znajomych, w związku z krótką podróżą służbową, w celu podjęcia studiów jak również pracownikom, którzy zostali oddelegowani do pracy za granicę przez polskiego pracodawcę.
EKUZ nie przysługuje osobom, które np. podjęły pracę w innym państwie członkowskim, albo którym ubezpieczenie w NFZ wygasło.

Aby otrzymać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego powinieneś złożyć wniosek w Oddziale Wojewódzkim lub Delegaturze Narodowego Funduszu Zdrowia, który jest właściwym ze względu na twoje miejsce zamieszkania. Wniosek możesz otrzymać w Oddziale lub Delegaturze albo pobrać ze strony: https://www.ekuz.nfz.gov.pl/.

Wypełniony wniosek wraz z załącznikami możesz złożyć w Oddziale osobiście, za pomocą poczty tradycyjnej lub przesłać faksem.
EKUZ uprawnia cię do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych nie tylko w Finlandii, ale i w każdym innym państwie członkowskim w takim zakresie, który umożliwi ci kontynuowanie zaplanowanego pobytu w tym państwie w bezpiecznych warunkach z medycznego punktu widzenia.
Ważne jest byś pamiętał, że, jeżeli celem twojej podróży jest odbycie planowego leczenia to EKUZ nie daje ci żadnych przywilejów. Karta uprawnia do korzystania z opieki tylko tych placówek, które działają w ramach publicznej opieki zdrowotnej. Za leczenie prywatne będziesz musiał zapłacić we własnym zakresie. W większości państw także placówki, działające w ramach publicznej służby zdrowia, pobierają pewne opłaty od ubezpieczonych. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego nie zwalnia z poniesienia tych kosztów. Kiedy będziesz planował wyjazd, warto byś zastanowił się nad wykupieniem dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

System edukacji

W Finlandii system edukacji dzieli się na trzy poziomy:
I etap nauki – edukacja podstawowa (dziewięcioletnia szkoła podstawowa)
II etap nauki – szkoła średnia (trzyletnie gimnazja, trzyletnie szkoły zawodowe)
III etap nauki – szkoły wyższe (nauka na uniwersytetach trwa trzy lata – poziom licencjacki oraz 2 lata - poziom magisterski)
Warto podkreślić, że nauka w Finlandii jest bezpłatna. Ta reguła dotyczy również obywateli Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Jednakże szkoła nie pokrywa kosztów posiłków, wycieczek szkolnych, kosztów zamieszkania np. w internacie, materiałów naukowych czy opłat na opiekę zdrowotną i składek członkowskich organizacji uczniowskich.
Obowiązek szkolny obowiązuje od siódmego roku życia i jest realizowany w ciągu dziewięciu lat. Dzieci sześcioletnie mają prawo do bezpłatnego nauczania wstępnego.
W Finlandii obok szkół publicznych istnieje 85 szkół prywatnych.
Po ukończeniu uniwersytetu na poziomie magisterskim istnieje możliwość kontynuowania nauki na studiach doktoranckich (Ph.D).

Kultura i życie towarzyskie

Fińskie życie kulturalne jest bardzo bogate, szczególnie w dużym mieście jak Helsinki. Finlandia posiada ponad 1000 muzeów, a także dziesiątki teatrów i sal koncertowych.
Tradycyjna muzyka fińska zyskała światową renomę dzięki kompozycjom Sibelius’a i Merikanto’a.
W ostatnich latach, takie zespoły jak Nightwish i Sunrise Avenue, kompozytor Kaija Saariaho
i dyrygent Esa-Pekka Salonen osiągnęli sukces za granicą.

W okresie letnim Finowie najczęściej spędzają czas w domkach letnich, a oferty kulturalne w tym okresie są jeszcze bardziej zróżnicowane. Przykładowo młodzież spędza lato słuchając swojej ulubionej muzyki na festiwalach muzycznych, a miłośnicy muzyki tanecznej spędzają ten czas na imprezach organizowanych na otwartej przestrzeni.

Poza spędzaniem czasu na aktywnościach kulturalnych Finowie bardzo często spotykają się wspólnie by oddawać się aktywnościom fizycznym. W Finlandii znajdziesz wiele możliwości
i ofert spędzenia wolnego czasu na świeżym powietrzu od jazdy na nartach, po uprawianie turystyki pieszej czy Nordic walking. Wędrówki piesze oraz biwakowanie są łatwo dostępne i bardzo popularne ze względu na prawo do swobodnego poruszania się po okolicy.
W wielu kompleksach sportowych w Finlandii możesz z powodzeniem uprawiać takie sporty jak: pływanie, hokej, unihokej, koszykówka, siatkówka oraz inne.

Życie nocne Finów jest równie mocno ożywione jak w ciągu dnia. Finowie uwielbiają spędzać czas w barach, pubach i restauracjach. Ostatnimi czasy bardzo popularne stało się spędzanie wieczorów w kawiarenkach.

Istotną częścią kultury tego kraju jest sauna fińska, którą zresztą posiada większość fińskich domów.
Finlandia jest również znana jako miejsce narodzin gry komputerowej Angry Birds.
Bardzo ważnym elementem fińskiej tożsamości jest również Święty Mikołaj, który mieszka
w Laponii.


Ubezpieczenia społeczne.

Wszyscy obywatele Finlandii są objęci systemem ubezpieczenia społecznego, który oferuje świadczenia rodzinne, zasiłki chorobowe, zasiłki z tytułu macierzyństwa oraz podstawowe emerytury.
W Finlandii instytucją odpowiedzialną za zabezpieczenie społeczne jest Ministerstwo Spraw Socjalnych i Zdrowia. Obywatel Unii pracujący w Finlandii podlega takim samym zasadom ubezpieczenia co obywatel fiński.
Kwestiami związanymi z ubezpieczeniami społecznymi oraz świadczeniami emerytalnymi zajmuje się fiński odpowiednik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – tj. KELA
Kelan Ulkomaan yksikkö jest wydziałem zajmującym się sprawami obcokrajowców i udziela wszelkich informacji dotyczących: decyzji o przyznaniu emerytury, weryfikacji emerytur, opodatkowania świadczeń emerytalnych, wcześniejszych emerytur, świadczeń w oparciu o ustawę o ubezpieczeniach chorobowych oraz przynależności do fińskiego systemu ubezpieczeń społecznych.
Kelan Ulkomaan yksikkö jest do dyspozycji petentów od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 16:00 pod numerami: 020 634 2550 - sprawy emerytalne oraz 020 634 2650 – ubezpieczenia i przywileje.

Świadczenia rodzinne:
W Finlandii zasiłek na dziecko jest wypłacany niezależnie od dochodów. Przysługuje on każdemu dziecku, które mieszka na stałe w Finlandii, nie ukończyło 17 roku życia oraz jest objęte zasięgiem usług socjalnych. Pracownik, który przyjechał z krajów Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego może starać się o zasiłek na dziecko, jeżeli jego stosunek o pracę będzie trwał bez przerwy przynajmniej prze cztery miesiące.

Zasiłek chorobowy:
Osoba, która nie może kontynuować pracy z powodu choroby, a jest w wieku 16-64 lat może starać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Dotacja rehabilitacyjna może być wypłacana przez okres gdy osoba przechodzi leczenie.

Zasiłek macierzyński:
Kobiecie, która spodziewa się dziecka przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego. Musi ona jednak bezpośrednio przed terminem porodu mieszkać w Finlandii przez przynajmniej 180 dni.
W czasie ciąży kobiety mają prawo regularnie uczęszczać na badania lekarskie do publicznych klinik macierzyńskich – usługi te są bezpłatne. Warunkiem otrzymania świadczeń związanych
z macierzyństwem jest badanie lekarskie wykonane najpóźniej przed końcem czwartego miesiąca ciąży oraz ciąża trwająca co najmniej 154 dni.

Emerytura:
W Finlandii istnieją dwa systemy emerytalne: krajowy - oparty na kryterium zamieszkania
i gwarantujący dochód minimalny oraz pracowniczy, którego podstawą jest wysokość zarobków. Wiek emerytalny wynosi 65 lat. Istnieje możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę, jednak nie wcześniej niż miesiąc po ukończeniu 62 lat.


Gdzie szukać pomocy w razie nagłych wypadków?

Telefon ratunkowy - 112
Ambasada RP w Helsinkach - +358 9 618 280
Konsulat RP w Helsinkach (po godzinach urzędowania, w sprawach wymagających natychmiastowej interwencji konsularnej) - : +358 503 293 567
Centrum Antykryzysowe dla Obcokrajowców w Helsinkach  - +358 9 41350501
www.paihdelinkki.fi
Ogólnokrajowy telefon informacyjny o usługach Biur Zatrudnienia i ofertach pracy +358 10 19 4904
Z Finlandii: 010 19 4904

Kradzież bezzwłocznie zgłoś w najbliższym komisariacie policji. Protokół policyjny będzie ci potrzebny do uzyskania odszkodowania od ubezpieczyciela. Jak najszybciej musisz zastrzec zgubione lub skradzione karty płatnicze i kredytowe. Jeśli zgubisz lub stracisz paszport lub inny dokument podróży, powinieneś nie tylko zgłosić to na policję, lecz także w miarę szybko skontaktować się z polskim konsulatem.
Poziom przestępczości w Finlandii jest średni. Uważaj na coraz częstsze kradzieże kieszonkowe zwłaszcza w dużych centrach handlowych, na dworcach, w zaludnionych centralnych punktach miast i podczas imprez masowych.


Adresy polskich placówek dyplomatycznych.

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Finlandii
Ambasador: Janusz Niesyto
Finlandia, Helsinki, Arms Lindgrenin tie 21, 00570
Tel.: +3589 618 280
Tel. dyżurny: +358 503 818 653
Fax: +3589 684 74 77
helsinki.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www.helsinki.msz.gov.pl

Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Espoo
Konsul Honorowy: Stefan Widomski (język konsula polski, fiński, angielski, rosyjski)
Finlandia, Espoo, c/o Articare Technologies Oy, Metsänpojankuja 3, 02130
Tel.: +358 500 505 605
Fax: +358 988 687 501
stefan.widomski@wanadoo.fr

Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Kuopio
Konsul Honorowy: Pentii Juhani Huttunen  (język konsula fiński, angielski, niemiecki, szwedzki)
Finlandia, Kuopio, Pohjois-Savon liitto Sepänkatu 1 A, P.O. Box 247, 70101
Tel.: +358 447 142 624
Fax: +358 175 501 428
jussi.huttunen@pohjois-savo.fi

Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Tampere
Konsul Honorowy: Matti Sommarberg (język konsula angielski, szwedzki)
Finlandia, Tampere, c/o Cargotec Finland Oy, Ruskontie 55, 33710
Tel.: +358 777 5000
sommarberg@kalmarglobal.com

Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Turku
Konsul Honorowy: Jari A. Rastas  (język konsula fiński, angielski, szwedzki)
Finlandia, Turku, Niuskalankatu 2, 20380
Tel.: +358 2 478 03 52
Tel. dyżurny: +358 405 511 111
Fax: +358 2 478 0340
jari.rastas@kolumbus.fi


Podsumowanie czyli bilans zysków i strat przy wyjeździe do Finlandii.

Ile można zarobić…

W Finlandii płaca minimalna nie jest odgórnie ustalona. Wynagrodzenie minimalne w różnych branżach jest określone w umowach zbiorowych wynegocjowanych pomiędzy związkami zawodowymi i związkami pracodawców. Według trading economics średnie wynagrodzenie brutto wynosiło w 2015 roku 3341 euro.

… a ile trzeba wydać:

Poziom cen mieszkań jest bardzo zróżnicowany w różnych częściach kraju. Za wynajem kawalerki w centrum miasta zapłacisz 500-950 euro miesięcznie, poza centrum jest to koszt 430-700 euro. Przy wynajęciu mieszkania zazwyczaj jest pobierany depozyt w wysokości 1-3 miesięcznej opłaty za wynajem, który zostanie zwrócony po ustaniu umowy wynajmu. Pokoje w hostelach zaczynają się od 21 euro, a w hotelach od 74 euro. Za jednorazowy transport komunikacją miejską zapłacisz 3 euro, koszt biletu miesięcznego to 50 euro. Za 3-daniowy obiad w restauracji zapłacisz około 30 euro.
Ceny podstawowych produktów spożywczych: bochenek chleba 500g - 2 euro, mleko (litr) - 1 euro, biały ryż (kg) – 2,4 euro, jajka (12 sztuk) - 2 euro, lokalny ser żółty (kg) - 9 euro, piersi z kurczaka (kg) - 13 euro, jabłka (kg) - 2 euro, ziemniaki (kg) - 1 euro, woda mineralna (1,5 litra) - 1,5 euro.


Ciekawostki.

  • Różnica czasu między Polską a Finlandią wynosi +1h.
  • Finlandia zajmuje I miejsce na świecie w zakresie wolności prasy i słowa.
  • Kobiety fińskie jako pierwsze w Europie i drugie na świecie uzyskały w roku 1906 prawo do głosowania i kandydowania na najwyższe stanowiska państwowe.
  • W Finlandii dużą wagę przywiązuje się do ochrony środowiska naturalnego, a jej obywatele oczekują pełnego respektowania tej zasady od turystów (zabieranie odpadków z miejsc biwakowania). Palenie ognisk i biwakowanie poza wyznaczonymi miejscami bezwzględnie wymaga zgody właściciela terenu.
  • Woda z kranu nadaje się bezpośrednio do spożycia w całej Finlandii, w wielu miejscach jest tej samej jakości, co woda butelkowana.
  • Korzystanie z fińskich autostrad jest bezpłatne.


Wykaz najprzydatniejszych zwrotów po fińsku.

Dzień dobry - Hyvää huomenta (rano)/ Hyvää päivää (popołudniu)/ Hyvää iltaa (wieczorem)
Do widzenia - Näkemiin
Dobranoc - Hyvää yötä
Dziękuję - Kiitos
Przepraszam - Olen pahoillani/Anteeksi
Nazywam się... - Minun nimeni on …
Skąd pochodzisz? - Mistä olet kotoisin?
Pochodzę z Polski - Olen Puolasta
Miło mi Cię poznać. - Hausta tavata.
Czy mówisz po angielsku? - Puhutko englantia?
Szukam pracy. - Etsin työtä.
Przepraszam, nie rozumiem. - Anteeksi, en ymmärrä.
Przepraszam, zgubiłem/łam się. Czy mógłbyś mi pomóc?. - Anteeksi, olen eksynyt. Voitko auttaa?
Która jest godzina? - Mitä kello on?
Ile to kosztuje? - Kuinka paljon tämä maksaa?
Gdzie jest najbliższy bank, posterunek policji, szpital/przychodnia lekarska/przychodnia dentystyczna? - Mistä voin löytää läheisimmän pankin/poliisiaseman/sairaalan/lääkärin/hammaslääkärin?

Przygotowała:
Monika Goworek
Asystent EURES
Śląska WK OHP

Źródła:

Niniejszy informator został sporządzony w oparciu o materiały internetowe i poradniki dotyczące wyjazdów zagranicznych:

Informator EURES „Warunki życia i pracy w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy”
„Do pracy w Finlandii przewodnik dla pracowników i przedsiębiorców zainteresowanych Finlandią” Ministerstwo Pracy i Gospodarki
„Working in Finland – Information for immigrants”
„Welcome to Finland” Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
„Welcome to Finland” Ministerstwo Pracy i Gospodarki
„Praca w Finlandii” Ministerstwo Pracy i Rozwoju Gospodarczego
http://pl.tradingeconomics.com/finland/wages
http://www.euractiv.pl/eu2you/finlandia
http://www.numbeo.com/hotel-prices/country_result.jsp?country=Finland
http://www.te-services.fi/te/en/jobseekers/work_finland/index.html
https://ec.europa.eu/eures/main.jsp?acro=living&lang=pl&parentId=0&countryId=FI
http://www.infopankki.fi/en/frontpage
http://www.migri.fi/services/processing_fees
http://www.tem.fi/files/40314/taskuesite_eng_2014.pdf
https://eures.europa.eu
www.kela.fi/web/en
www.finland.pl
www.helsinki.msz.gov.pl
www.finlandia.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/informacja_dla_przyjezdnych/