Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Informator na temat warunków życia i pracy w Hiszpanii

 Spis treści:

 

Czy warto wyjeżdżać do Hiszpanii w poszukiwaniu pracy?

Hiszpania w ostatnim czasie mocno odczuła światowy kryzys gospodarczy. Wraz ze wzrostem bezrobocia zmalała duża niegdyś liczba obcokrajowców zatrudnionych w Hiszpanii (przede wszystkim z Ameryki Płd.). Turystyka i sektory z nią powiązane wyszły jednak z kryzysu obronną ręką. Ponadto wzrosła liczba miejsc pracy w sektorze informatycznym, w zawodach artystycznych, przemyśle rekreacyjnym i rozrywkowym, a także w administracji. Jeżeli bieżące tendencje się utrzymają, można oczekiwać dalszego wzrostu w sektorach usług, przemysłu i technologii. Ofert pracy przybędzie także dzięki ożywieniu w sektorze rolnictwa, co jest wynikiem zastosowania nowych technologii. Jeśli więc myślisz o wyjeździe do Hiszpanii do pracy warto wcześniej zapoznać się z paroma przydatnymi informacjami dotyczącymi tego kraju…

Informacje ogólne, czyli powinieneś wiedzieć o Hiszpanii przed wyjazdem.

Oficjalna nazwa państwa to Królestwo Hiszpanii, zwyczajowo po prostu Hiszpania. Hiszpania położona jest w południowo-zachodniej części Europy, na Półwyspie Iberyjskim, który dzieli z Portugalią. Poza półwyspem w skład Hiszpanii wchodzą wyspy Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim i miasta Ceuta y Melilla położone w północnej Afryce. To trzeci kraj europejski pod względem powierzchni i piąty pod względem ludności. Obowiązującą jednostką walutową w Hiszpanii jest Euro. Hiszpanię uważa się za kraj o łagodnym klimacie z dużym nasłonecznieniem, choć o wielkim zróżnicowaniu klimatycznym. Pierwsza strefa klimatyczna obejmuje północ kraju, to znaczy regiony takie jak Galicja, Asturia, Kantabria i Kraj Basków, gdzie deszcze są obfite, lata łagodne, ale zimy dosyć mroźne. Bardziej na południu, w centralnej części kraju panuje klimat kontynentalny. W pozostałych strefach nadmorskich, a szczególnie w Andaluzji zimy są zazwyczaj łagodniejsze, a lata gorące. Ludność kraju liczy ponad 47 mln mieszkańców. Obecnie, jest zameldowanych w Hiszpanii prawie 4,5 miliona obcokrajowców, co stanowi około 9,9% całkowitej liczby mieszkańców. Jeśli chodzi o ich rozmieszczenie według regionów, to w Madrycie, Katalonii i Walencji mieszka prawie 60% wszystkich obcokrajowców. Jest to dowód na to, że szukają oni dużych miast, takich jak Madryt, Barcelona czy Walencja w celu osiedlenia się i znalezienia pracy. W Andaluzji, na Balearach i na Wyspach Kanaryjskich liczba ta spada do 22,1%. W regionach północnych i zachodnich półwyspu zameldowanych jest najmniej obcokrajowców. Ustrojem panującym w państwie hiszpańskim jest monarchia parlamentarna. Podstawą władzy ustawodawczej jest Parlament (tzw. Kortezy), podzielony na dwie izby: Kongres Deputowanych i Senat. Na czele rządu stoi Premier, a głową państwa jest Król – Juan Carlos. Hiszpania to kraj składający się z 17 autonomicznych regionów: Andaluzji, Aragonii, Asturii, Wysp Kanaryjskich, Kantabrii, Kastylii – La Manchy, Kastylii - Leon, Katalonii, Walencji, Estremadury, Galicji, Balearów, La Rioja, Madrytu, Murcji, Nawarry i Kraju Basków, z których każda posiada własny parlament i Prezydenta. Hiszpania odznacza się ogromną różnorodnością kulturową, którą podkreśla ilość języków będących w użyciu. Językiem oficjalnym dla całego terytorium jest hiszpański, zwany też kastylijskim, jednak w wielu regionach współistnieje on z innymi oficjalnymi językami takimi jak baskijski, kataloński, galicyjski czy walencjański, odpowiednio do regionu geograficznego. Mówiąc wyłącznie po angielsku, niemiecku czy francusku jest bardzo trudno znaleźć pracę w Hiszpanii, za wyjątkiem niektórych miejscowości turystycznych na wyspach lub wybrzeżu.

Słów kilka o hiszpańskim rynku pracy

Hiszpania w ostatnich dwóch latach stała się niestety krajem, w którym praca jest dobrem luksusowym. Jako potwierdzenie wystarczy jedna liczba – 53,3 % - takie było pod koniec 2014 roku bezrobocie wśród hiszpańskiej młodzieży.
W Hiszpanii zatrudniana jest młodzież po ukończeniu 15 roku życia. Niepełnoletni podlegają jednak szczególnej ochronie: pracodawca nie może zatrudniać ich w warunkach szkodliwych dla zdrowia (pod ziemią, przy substancjach chemicznych), dawać nadgodzin ani „nocek”. Hiszpańskie służby zatrudnienia, krajowe i regionalne, posiadają sieć internetową łączącą biura zatrudnienia. Obywatele krajów UE mają takie same prawa jak obywatele hiszpańscy. Od 16 roku życia można korzystać z usług urzędów pracy. Aby korzystać z tych usług, po prostu należy okazać swój ważny dowód osobisty lub paszport, jak również posiadać adres zamieszkania. Zostanie się poinformowanym bezpłatnie o możliwości korzystania z ofert pracy, działaniach przysługujących w ramach usług urzędów pracy, o profesjonalnych szkoleniach zawodowych, zasiłkach, świadczeniach itd. Jeśli dokonało się rejestracji, należy przestrzegać wymaganych terminów oraz informować władze zarówno o zmianach w danych osobowych, jak i w doświadczeniu zawodowym. Adresy urzędów pracy krajowych służb zatrudnienia (Servicios Públicos de Empleo Estatal) lub odpowiednich lokalnych urzędów pracy (w gminach samorządowych, na terenie których jest się zatrudnionym) można znaleźć w Książce Telefonicznej lub na stronie internetowej www.sepe.es. Ponadto została stworzona krajowa strona publicznych służb zatrudnienia zawierająca oferty pracy z całej Hiszpanii - www.sistemanacionalempleo.es

Poszukiwany/poszukiwana czyli jakie zawody są w Hiszpanii deficytowe?

W ostatnich miesiącach hiszpańscy pracodawcy znacząco ograniczyli liczbę ofert pracy. Wskutek kryzysu gospodarczego stopa bezrobocia wzrosła do rekordowych poziomów – w listopadzie 2014 r. wynosiła 23,9 proc. W niektórych branżach dobrze płatną pracę trudno jest znaleźć nawet specjalistom, a związki zawodowe sprzeciwiają się zatrudnianiu obcokrajowców. Według biura Eures stosunkowo najłatwiej pracę za Pirenejami znajdą lekarze, chirurdzy, fizykoterapeuci, opiekunowie środowiskowi czy protetycy dentystyczni – pod warunkiem oczywiście, że znają miejscowy język. Szansę na zatrudnienie mają również kierowcy, mechanicy i informatycy. Hiszpanie bardzo niechętnie podejmują się też zatrudnienia przy sprzątaniu ulic czy wywozie śmieci.

10 najczęściej poszukiwanych stanowisk w Hiszpanii (według danych Komisji Europejskiej ze strony https://ec.europa.eu/eures/page/index)

  1. Pracownicy biurowi (ISCO 4)
  2. Sprzedawcy uliczni produktów nieżywnościowych (ISCO 9520)
  3. Technicy i inny średni personel (ISCO 3)
  4. Pracownicy opieki nad dziećmi i pomocnicy nauczycieli (ISCO 531)
  5. Archiwiści i muzealnicy (ISCO 2621)
  6. Robotnicy w produkcji wyrobów mleczarskich (ISCO 7513)
  7. Mechanicy maszyn i urządzeń (ISCO 723)
  8. Specjaliści szkolnictwa (ISCO 23)
  9. Fryzjerzy, kosmetyczki i pokrewni (ISCO 514)
  10. Pracownicy do spraw informowania klientów (ISCO 422)

W sezonie wiosennym i letnim oferty pracy można znaleźć w takich branżach jak: rolnictwo (przy zbiorach owoców i warzyw), turystyka (hotele i gastronomia: kelnerzy, recepcjoniści, kucharze, pokojówki), leśnictwo. Wskutek kryzysu prace te coraz częściej podejmują jednak Hiszpanie. Oferty sezonowe w rolnictwie to głównie Hiszpania południowa, sezon na zbiory trwa od lutego do czerwca - w przypadku zbiorów truskawek, czy też nawet do listopada przy zbiorach oliwek, pomarańczy i winogron. Warunki pracy oferowane przez pracodawców w rolnictwie są podobne, gdyż wiele przepisów regulujących rolnicze prace sezonowe jest ustalanych w ramach układów zbiorowych. Aczkolwiek zdarzają się różni pracodawcy, dlatego warto zasięgnąć opinii o danym pracodawcy jeszcze przed podjęciem zatrudnienia. Z kolei sezon turystyczny w hotelarstwie i gastronomii trwa od kwietnia do końca października. W sezonie letnim rekrutacje prowadzą hiszpańskie sieci hoteli na Wyspy Kanaryjskie i Baleary. W ostatnich latach hotele nie prowadzą dużych międzynarodowych rekrutacji na stanowiska takie jak: kelner, barman, pokojówka z uwagi na to, że większość pracowników wykonujących takie prace ponawia swoje kontrakty w kolejnych sezonach. Duża liczba pracowników zainteresowanych takimi pracami kontaktuje się też samodzielnie z hotelami na długo przed rozpoczęciem sezonu turystycznego. Inaczej sprawa wygląda z animatorami sportu i rozrywki. W hiszpańskich hotelach animacje są ważnym elementem życia hotelowego, dlatego też co roku hotele poszukują wielu nowych animatorów. Dla wielu osób animacja to sposób na pracę na jeden lub maksymalnie kilka sezonów, stąd też osoby szukające zajęcia jako animator mają spore szanse na zatrudnienie. Podstawowym kryterium jest dobra znajomość języka angielskiego i drugiego języka europejskiego, którym posługują się goście hotelowi. Ze względu na m. in. zwiększoną liczbę turystów z Polski, duże sieci hiszpańskich hoteli prowadzą także rekrutacje animatorów za pomocą EURES na terenie Polski.
Więcej o ofertach pracy sezonowej w Hiszpanii:
www.seasonworkers.com/summerjobs/resorts/summerjobsinspain.aspx
www.summerjobs.com/do/where/ES
www.thinkspain.com/summer-jobs-in-spain/
www.spainmadesimple.com/work-jobs/summer-jobs/

Przed wyjazdem do Hiszpanii pamiętaj o…

Przed wyjazdem do Hiszpanii w celu znalezienia pracy lub przeprowadzenia rozmowy selekcyjnej, powinieneś pamiętać o zabraniu ze sobą niektórych dokumentów:

  • Ważny paszport lub dowód osobisty UE/EOG.
  • Curriculum Vitae przetłumaczone, listy motywacyjne i referencyjne z poprzednich miejsc zatrudnienia, kserokopia dyplomów akademickich i certyfikaty kursów.
  • Warto też zabrać ze sobą CV i list motywacyjny w formacie elektronicznym, aby móc je modyfikować czy uzupełniać.
  • Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ/EHIC) wydaną przez NFZ
  • Tłumaczenie przysięgłe dyplomu, jeżeli dotyczy.
  • Inne zezwolenia i licencje, które uzna się za stosowne, np. Prawo jazdy, itp.

Przed przyjęciem pracy upewnij się, że:

  • Zrozumiałeś klauzule i warunki umowy o pracę. Upewnij się, kto pokrywa koszty dojazdu i mieszkania, pracownik czy pracodawca.
  • Znasz sposób i terminy wypłaty wynagrodzenia.
  • Posiadasz miejsce zamieszkania w Hiszpanii - zapoznaj się z warunkami zakwaterowania w miejscu, do którego się udajesz. Znajdź w serwisach internetowych ceny kupna i najmu:
    http://www.lavanguardia.es/
    http://www.elpais.es/
    http://www.elperiodico.es/
    http://www.segundamano.es/
  • Posiadasz odpowiednią opiekę lekarską - sprawdź czy masz ważną Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub prywatne ubezpieczenie zdrowotne, a także ubezpieczenie od nieszczęśliwych wypadków (dodatkowe ubezpieczenie zawarte w jednym z towarzystw ubezpieczeniowych, które ma korespondenta czyli podobne towarzystwo w Hiszpanii), które powinno zapewniać zwrot części lub całości kosztów w przypadku nagłego pobytu w szpitalu, wypadku poza pracą, itp,
  • Jesteś w posiadaniu wystarczających środków na przeżycie, aż do momentu otrzymania pierwszego wynagrodzenia lub na powrót do domu, gdyby było to konieczne.


Najważniejsze formalności po przyjeździe do Hiszpanii

Jeżeli zamierzasz przebywać w Hiszpanii krócej niż trzy miesiące (niezależnie od celu), nie musisz się nigdzie meldować. Wystarczy Ci ważny dowód osobisty lub paszport. Jeśli przyjechałeś do tego kraju z zamiarem stałego pobytu (powyżej 90 dni), musisz uzyskać zameldowanie (empadronamiento) w lokalnym urzędzie miasta lub gminy(Ayuntamiento). Będziesz do tego potrzebował ważnego paszportu lub dowodu osobistego oraz dokumentu potwierdzającego zamieszkanie pod danym adresem (umowy najmu, opłaconego rachunku za media w mieszkaniu lub zaświadczenia od właściciela lokalu). Meldunek umożliwia m.in. korzystanie z bezpłatnej opieki zdrowotnej oraz głosowanie w wyborach lokalnych i do Parlamentu Europejskiego. Drugi ważny krok to uzyskanie wpisu do Centralnego Rejestru Cudzoziemców (Registro Central de Extranjeros) i otrzymanie Numeru Identyfikacji Cudzoziemca (Numero de Identifcation de Extranjeros, NIE), który jest równocześnie Numerem Identyfikacji Podatkowej. Formalności te załatwisz w hiszpańskim konsulacie w Warszawie lub Gdańsku albo na lokalnym posterunku policji (Comisaría de policía) - w biurze ds. cudzoziemców (Oficinas de extranjería). Numer NIE jest konieczny, by rozpocząć poszukiwanie zatrudnienia lub podpisać umowę z pracodawcą. Do uzyskania numeru NIE potrzebny będzie ważny paszport lub dowód, zaświadczenie o zameldowaniu z urzędu miasta oraz wstępna umowa o pracę (o numer musisz się postarać również wówczas, gdy zostajesz w Hiszpanii na studia lub zakładasz działalność – wówczas wymagane są inne dokumenty). Okres oczekiwania na uzyskanie numeru różni się w zależności od miasta, w którym składa się podanie i wynosi od 25 do 40 dni. Za nadanie NIE należy wnieść opłatę administracyjną. Więcej informacji znajdziesz w broszurze polskiego MSZ. Pobyt w Hiszpanii możesz przedłużyć do sześciu miesięcy, jeżeli zarejestrujesz się jako poszukujący pracy.
Formalności przy podejmowaniu pracy. Poza numerem NIE, Ty lub twój pracodawca będziecie się musieli postarać o kartę ubezpieczenia społecznego (Tarjeta de la Seguridad Social), niezbędną do korzystania z hiszpańskiej opieki zdrowotnej. Umowa o pracę zwykle zawierana jest pisemnie, choć porozumienia ustne również są honorowane. Zatrudnienie na okres próbny nie może trwać dłużej niż 6 miesięcy w przypadku pracowników wykwalifikowanych i 2 miesięcy w przypadku pozostałych.  


Uznawalność dyplomów i kwalifikacji dla celów zawodowych

Należy rozróżnić dwa rodzaje uznania: Uznanie tytułu dla celów zawodowych oraz Uznanie dla celów akademickich, oraz, w ramach tego ostatniego, dwa rodzaje: uznawalność (homologación) i nostryfikacja (convalidación).
Uznanie tytułu do celów zawodowych
Jest to procedura mająca na celu udzielania zezwoleń na wykonywanie zawodu w kraju docelowym. Nie posiada znaczenia akademickiego, ani innych, z wyjątkiem możliwości wykonywania zawodu. Aby uzyskać takie uznanie, zawód taki musi być prawnie regulowany w Hiszpanii. Jeżeli zawód nie jest regulowany w Hiszpanii, procedura ta nie jest konieczna.
Zawody Regulowane dzielą się na dwie kategorie, w zależności od regulacji, jaką są objęte:
Regulowane poprzez przepisy branżowe: Lekarz, Lekarz Specjalista, Pielęgniarstwo ogólne, Pielęgniarstwo położnicze, Stomatolog, Weterynarz, Farmaceuta i Architekt. W ich przypadku możliwe jest bezpośrednie uznanie dyplomów, zawsze jednak, gdy posiada się prawo do wykonywania zawodu potwierdzone w jakimkolwiek innym kraju członkowskim UE (Unii Europejskiej) lub stowarzyszonym w ramach EOG (Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii). Regulowane poprzez Ogólny System Uznawalności (Sistema General de Reconocimiento), wymagające zdania egzaminu z dziedziny objętej dyplomem starającego się o uznanie, który pozwala na dostęp do uznania zawodowego w Kraju przyjmującym. Kompetencje uznania zawodowego w takich przypadkach należą do różnych organów Administracji Państwowej, lub Administracji Regionów Autonomicznych.
Uznawalność wykształcenia i Nostryfikacja
Potwierdzenie ważności akademickiej (homologación) przyznaje zagranicznemu tytułowi  akademickiemu, wraz z odpowiednim dokumentem uwierzytelniającym, równoważność z odpowiadającym mu tytułem akademickim hiszpańskim, z ważnością na terenie całego kraju, począwszy od daty przyznania uznawalności, zgodnie z obowiązującą normą prawną.
Nostryfikacja (convalidación) jest oficjalnym uznaniem do celów akademickich  wykształcenia wyższego odbytego za granicą, bez względu na uzyskanie czy też nie końcowego tytułu, w celu równouprawnienia w odniesieniu do częściowych studiów wyższych w Hiszpanii, co pozwala na kontynuację kształcenia na jednym z Uniwersytetów hiszpańskich. Organem kompetentnym w tej mierze jest Ministerstwo Szkolnictwa i Nauki (Ministerio de Educación y Ciencia).

Sieć NARIC

Sieć NARIC krajowych ośrodków informacji o uznawalności akademickiej została utworzona w 1984 roku w celu wspomożenia regulacji uznawalności tytułów akademickich i ułatwienia procesu integracji krajowych systemów szkolnictwa. Ośrodki te udzielają doradztwa oraz urzędowych informacji na temat uznawalności akademickiej tytułów i okresów kształcenia podjętego w innych krajach.

Suplementy Europass

Aby uczynić bardziej zrozumiałym dla pracodawców lub instytucji tytułów lub certyfikatów wykształcenia posiadanych przez osobę, która przenosi się do Hiszpanii, zalecane jest uzyskanie w kraju wyjściowym dokumentu Europass, odpowiadającemu temu tytułowi. Można uzyskać informacje na temat takich dokumentów w Krajowym Centrum Europass kraju wyjściowego.

Linki:
Zawody regulowane:
http://www.mec.es/mecd/jsp/plantilla.jsp?id=82&area=titulos
http://www.mec.es/mecd/jsp/plantilla.jsp?id=85&area=titulos

Nostryfikacja i uznawalność (Convalidación y homologación)
http://www.mec.es/mecd/titulos/convalidacion.html
Sieć (Red) NARIC España
Ministerio de Educación y Ciencia
Subdirección General de Títulos, Convalidaciones y Homologaciones
Paseo del Prado, 28
E- 28014 Madrid
Tel.: +34-91-506.5593
Fax: +34-91-506.57.06
E-mail: nieves.trelles@educ.mec.es

Warunki pracy – czyli co musisz wiedzieć o prawach pracownika!

Godziny pracy.

Tydzień pracy wynosi 40 godzin, nie więcej niż 9 godzin dziennie (w piątki kończy się wówczas o 14.00). W ciągu doby masz prawo do 12 godzin nieprzerwanego odpoczynku.
Podatki. Podatki w Hiszpanii w ostatnich latach mocno wzrosły. W przypadku podatku od osób fizycznych (Impuesto Rendimiento Personas Físicas, IRPF) obowiązuje progresywna skala: 24,75, 30, 40, 47, 49, 51, 52 proc. (w niektórych regionach Hiszpanii stawki się nieznacznie różnią). Przy średniej płacy stawka wynosi 30 proc. Kwotę wolną od podatku ustalono na 17,7 tys. euro rocznie.
Jeśli chodzi o podatek VAT, podstawowa stawka jeszcze kilka lat temu wynosiła 18 proc. i należała do najniższych w Europie. Dobre czasy się jednak skończyły – obecnie stawka podstawowa (tipo general) wynosi 21 proc., a stawki obniżone na niektóre towary i usługi 10 proc. (tipo reducido) i 4 proc. (tipo superreducido).


Urlop.

Płatny urlop nie może być krótszy niż 30 dni (razem z weekendami, niestety). Hiszpanie mają aż 12 świąt państwowych i 2 święta lokalne - to jeden z najbardziej „rozcelebrowanych” narodów Europy. Przy okazji ślubu można dostać aż 15 dni kalendarzowych wolnego.
Zasiłek dla bezrobotnych. By dostać świadczenie, trzeba przepracować co najmniej 360 dni w ciągu ostatnich sześciu lat poprzedzających bezrobocie. Zasiłek wypłacany jest przez okres od 3 do 24 miesięcy – w zależności od tego, jak długo opłacałeś składki. O wsparcie mogą się ubiegać wyłącznie osoby gotowe do podjęcia pracy, mające więcej niż 16 lat. Przez pierwsze 180 dni możesz liczyć na 70 proc. kwoty bazowej, przez kolejne 180 – na 50 proc. Wpływ na wysokość świadczenia będzie miała również twoja sytuacja ekonomiczna. Uwaga! Jeśli zostałeś zwolniony dyscyplinarnie, tracisz prawo do ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych!
Obywatele krajów członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii mają te same prawa co Hiszpanie, jeśli chodzi o wynagrodzenie, warunki pracy, szkolenie, ubezpieczenie społeczne, przynależność do związków zawodowych, korzyści społeczne i podatkowe, itd. W Hiszpanii, dopuszczalnym wiekiem rozpoczęcia pracy jest 16 lat, niemniej jednak, osoby poniżej 18 roku życia, jeżeli nie są prawnie niezależne, muszą mieć zgodę rodziców lub opiekunów na podjęcie pracy.

a) Czas trwania umowy
Umowa o pracę może być zawierana na czas nieograniczony (zatrudnienie stałe = indefinido, fijo), albo też mieć czas ustalony (praca tymczasowa). Jeśli w umowie nie jest to zapisane inaczej, uważa się, że umowa jest na czas nieograniczony i w pełnym wymiarze godzin.

b) Rodzaje umów
1. Umowa na czas nieograniczony (Contrato indefinido): ustala stosunki pracy bez ograniczenia czasu ich trwania. Może zostać zawarta ustnie (verbal) lub na piśmie; na pełny wymiar godzin lub niepełny etat.
2. Umowy na czas określony (tymczasowe = temporales): Można zawrzeć umowę na czas określony w następujących przypadkach:
– Umowa o konkretne dzieło lub usługę: w celu wykonania konkretnego dzieła lub spełnienia wyznaczonej usługi, których wykonanie, pomimo ograniczenia czasowego, przewidziane jest na czas nieokreślony. Jeżeli czas trwania umowy jest dłuższy niż rok, aby ją wymówić, należy powiadomić o tym najpóźniej 15 dni przed zakończeniem dzieła lub usługi. Jeżeli pracodawca nie dopełni tego obowiązku powiadomienia, pracownik ma prawo do odszkodowania.
– Umowa sezonowa związana z okolicznościami wynikającymi z cyklu produkcyjnego: umowa taka ma na celu dostosowanie się do szczególnych okoliczności rynkowych, nawarstwiania się zadań lub zamówień. Okres zatrudnienia w tym wypadku nie może być dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu okresu 12 miesięcy.
– Umowa na zastępstwo: zawarta w celu zastąpienia pracownika mającego prawo do zachowania miejsca pracy. Należy w niej wskazać pracownika zastępowanego oraz powód jego zastąpienia. Również zawiera się umowy tymczasowe o pracę w ramach przyuczenia do zawodu:
– Umowa na przyuczenie: W wyniku tej umowy pracownik otrzyma szkolenie teoretyczne i praktyczne, które pozwoli mu na wyuczenie się zawodu lub rzemiosła. Może być ona zawierana z pracownikami poniżej 21 roku życia, którzy nie posiadają odpowiedniego przygotowania akademickiego potrzebnego do podpisania umowy o pracę na stażu. Niektóre grupy społeczne mogą być zatrudniane w tym trybie, również po przekroczenia tego wieku. Czas trwania takiej umowy nie może przekroczyć 2 lat, ani być krótszym niż 6 miesięcy.
– Umowa na stażu: Poprzez taką umowę pracownik zdobędzie doświadczenie zawodowe odpowiadające jego przygotowaniu akademickiemu. Podpisuje się ją z pracownikiem posiadającym dyplom uniwersytecki, zawodowy lub podobne, niemniej jednak przed upływem 4 lat od momentu zakończenia nauki lub uznania stopnia wykształcenia w Hiszpanii. Okres ten wydłuża się do 6 lat w przypadku pracownika niepełnosprawnego.
3. Inne rodzaje umów.
– Umowa o prace jako pomoc domowa i umowa na niepełny wymiar godzin: czas trwania umowy może być nieograniczony lub określony. W obu przypadkach, zachowa się formę na piśmie, wskazując miejsce wykonywania usług i dzienny wymiar godzin.

c) Zawieranie umowy:
Umowa o pracę może zostać zawarta na piśmie lub ustnie, chociaż ogromna większość umów w Hiszpanii dokonuje się w formie pisemnej. Jeżeli zawarta jest w formie ustnej, każda ze stron ma prawo domagać się w dowolnym momencie czasu jej trwania przedstawienia jej na piśmie. Zawsze muszą być zawierane na piśmie następujące rodzaje umów: na staż, na przyuczenie zawodowe, umowa na konkretną usługę, umowa na niepełny wymiar godzin, umowa na czas nieograniczony nieciągły, “sztafetowa” – zajęcie stanowiska pracownika odchodzącego wkrótce na emeryturę, na usługi u klienta, umowy zawierane z pracownikami w Hiszpanii do pracy w firmach hiszpańskich za granicą, umowy na czas ograniczony, powyżej czterech tygodni. W każdym przypadku pracodawca ma obowiązek powiadomienia o zawartej umowie, na piśmie czy ustnej, odpowiedniego Biura Zatrudnienia.

d) Okres próbny
W umowie można ustalić okres próbny, w czasie trwania którego strony mogą rozwiązać umowę bez podania przyczyn, bez wcześniejszego wymówienie i bez odszkodowania. Maksymalny czas trwania takiego okresu wynosi 6 miesięcy dla specjalistów z wykształceniem zawodowym, a 2 miesiące dla wszystkich pozostałych pracowników (3 miesiące - w przedsiębiorstwach zatrudniających poniżej 25 pracowników). W czasie trwania okresu próbnego pracownik ma takie same prawa i obowiązki jak pozostały personel zatrudniony i okres ten wliczony zostaje do stażu pracy w zakresie nabywania uprawnień do świadczeń społecznych.

e) Wygaśnięcie stosunku pracy
Zakończenie umowy o pracę może nastąpić na skutek:
• Obopólnego porozumienia stron.
• Przyczyn legalnie zapisanych w umowie.
• Zakończenia ustalonego okresu czasu lub wykonania dzieła czy usługi przedmiotowej umowy
• Ustąpienie pracownika.
• Nastąpienia zgonu, przejścia na emeryturę lub zaistnienia trwałej, całkowitej lub nieodwracalnej niezdolności do pracy pracownika lub pracodawcy.
• Zaistnienia siły wyższej.
• Zwolnienia.
• Woli pracownika z powodu usprawiedliwionego.
• Przyczyn obiektywnych prawnie stosowanych.
W przypadkach zakończenia umowy i zwolnienia, pracodawca ma obowiązek zawiadomić pracownika o wygaśnięciu stosunku pracy z wystarczającym wyprzedzeniem, w terminach, które wahają się od 15 do 30 dni, w zależności od rodzaju i okresu trwania stosunku pracy.

Pracownicy samozatrudniający się
Osoba, która pragnie działać jako pracownik samozatrudniający się w Hiszpanii, aby móc prowadzić działalność na własny rachunek musi mieć ukończone 18 lat i wypełnić szereg formalności:

  • Złożyć oświadczenie w ewidencji o rozpoczęciu działalności w odpowiednim Urzędzie Skarbowym (Agencia Tributaria (druk 036):
    http://www.aeat.es
    http://www.minhac.es
  • Wpisać się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Wydziale Ubezpieczenia Społecznego:
    http://www.seg-social.es
  • Zapisać się do odpowiedniej Izby zawodowej, jeżeli tego wymaga wykonywanie zawodu.

Warunki życia w Hiszpanii – prawdy i mity o słonecznej Hiszpanii.

Życie towarzyskie w Hiszpanii ma ogromne znaczenie. Rodzina i przyjaciele stanowią centrum życia dla większości Hiszpanów. W stosunkach towarzyskich normalnie utrzymuje się poufały i spontaniczny sposób bycia i język. Częsty jest kontakt fizyczny przy powitaniu, całowanie i obejmowanie, które zwracają uwagę osób przybywających po raz pierwszy do Hiszpanii, jak też zwyczaj przerywania sobie nawzajem, co nie jest uważane za brak wychowania, tylko za część składową spontanicznego sposobu komunikowania się. Między osobami, które się nie znają używany jest sposób zwracania się przy pomocy “Usted”, ale w sytuacjach mniej oficjalnych lub w trakcie spędzania czasu wolnego, rozpowszechnione jest mówienie do siebie nawzajem na ty.

Normalna pora obiadowa przypada na godziny między 13:30 a 15:30, a kolacyjna między 21:00 a 23:00, czyli dosyć później niż w innych krajach Europy. Częstym obyczajem jest jedzenie kolacji z przyjaciółmi poza domem, szczególnie w czasie weekendów. Życie nocne w Hiszpanii przeszło już do legendy i stanowi jedną z największych atrakcji. Bary i dyskoteki pozostają otwarte w nocy. Hotelarstwo i gastronomia to jedne z najdynamiczniejszych branż hiszpańskiej gospodarki. Pomimo iż nastąpiły w ostatnich latach wielkie zmiany obyczajowe, rodzina w dalszym ciągu pozostaje centrum stosunków międzyludzkich i ma ogromną wagę. Należy stwierdzić, że modele rodziny są też różnorodniejsze, gdyż w Hiszpanii uznawane jest małżeństwo między osobami tej samej płci, a także wzrosła liczba rodziców samotnie wychowujących swoje dzieci.

Więcej informacji związanych z kulturą można uzyskać na stronach:
Ministerio de Cultura (Ministerstwo Kultury) - http://www.mcu.es/

Instytut do spraw młodzieży - El Instituto de la Juventud (INJUVE) zbiera i rozpowszechnia informacje leżące w kręgu zainteresowań młodzieży: karty młodzieżowe, schroniska, wymiana międzynarodowa, współpraca, wolontariat, stowarzyszenia, kształcenie, zatrudnienie, mieszkanie etc. Współpracuje również z około 3.000 ośrodków informacji dla młodzieży - Centros de Información Juvenil, jakie istnieją w Hiszpanii, należącymi do administracji Regionów Autonomicznych, zarządów miejskich i licznych organizacji społecznych - http://www.injuve.mtas.es

Życie kulturalne i towarzyskie w Hiszpanii jest wytworem wielu zewnętrznych wpływów, które otrzymało w przeciągu swoich dziejów. Stąd tak wielkie bogactwo i różnorodność. Znane nazwiska hiszpańskiej sztuki to, między innymi, w malarstwie: Velázquez, Goya, Murillo, Zurbarán, Sorolla, Picasso, Dalí czy Miró; w literaturze Złotego Wieku: Cervantes, Quevedo, Lope de Vega; w muzyce: Manuel de Falla i Albéniz. Hiszpania posiada ogromną spuściznę historyczno-artystyczną, bibliograficzną i dokumentalną, która zamyka w sobie klucz do życia zbiorowego kraju, jest to bowiem trzecie państwo na świecie, jeśli chodzi o liczbę oficjalnie uznanych zabytków historycznych o randze światowej. W Madrycie skupiają się, między innymi, trzy wielkie muzea: Muzeum del Prado, Muzeum Thyssen-Bornemisza i Państwowe Muzeum Centrum Sztuki im. Królowej Zofii. W ostatnich latach produkcja literacka w Hiszpanii przeżywa wielki rozkwit. Ponadto przemysł wydawniczy wykorzystywany jest do rozpowszechniania języka hiszpańskiego, który coraz bardziej rozprzestrzenia się po całym świecie. Należy podkreślić znaczenie Instytutu Cervantesa w promowaniu i nauczaniu języka hiszpańskiego i rozpowszechnianiu kultury hiszpańskiej i iberoamerykańskiej. Jako święta, w Hiszpanii obchodzone jest Boże Narodzenie, Tydzień Wielkanocny i Karnawał, przy czym wszystkie miasta i wsie mają swoich własnych świętych patronów, a festyny z okazji ich świąt trwają po kilka dni. Spośród najbardziej znanych festynów wyróżniają się obchody Los Sanfermines w San Sebastian, Las Fallas w Walencji, Karnawał na Wyspach Kanaryjskich, la Feria de Abril (Festyny kwietniowe) w Sewilli i obchody San Isidro (Świętego Izydora, patrona Madrytu) w Madrycie.

W miastach wydawane są przewodniki z informacją o wszystkich wydarzeniach kulturalnych (koncerty, wystawy, odczyty, muzea, malarstwo, teatr, itd.). Organizowane są liczne festiwale, wydarzenia związane z rozrywką i czasem wolnym i miejskie biura informacji turystycznej pomagają poznać lokalne aspekty historyczne i kulturalne. Jeżeli chodzi o sport, większość miast hiszpańskich wyposażona jest w znakomite instalacje sportowe. Pomimo iż sportem narodowym jest piłka nożna, trzeba także wymienić koszykówkę, piłkę ręczną, wyścigi rowerowe i lekką atletykę. Inne sporty uprawiane systematycznie to golf, tenis, narciarstwo, rybactwo sportowe, sporty wodne jak żeglarstwo i coraz popularniejsze ostatnio sporty ekstremalne, takie jak szybownictwo, lotniarstwo, spadochroniarstwo i spływy przełomami i wąwozami górskich rzek.

W dziedzinie gastronomii, jedną z największych atrakcji jest jakość hiszpańskiej kuchni i różnorodność produktów. Nie można mówić o kuchni narodowej, tylko o wielu kuchniach regionalnych. “La paella”, “la empanada” i zupa “el caldo gallego”, fasolowe danie “la fabada asturiana”, flaki po madrycku i omlet z ziemniaków (“la tortilla española”) to tylko kilka spośród z wielu emblematycznych dań.

Gdzie szukać pomocy w razie nagłych wypadków?

Telefony alarmowe i informacyjne:

Europejski numer alarmowy: 112
Kontakt w języku hiszpańskim. W niektórych regionach turystycznych można się także porozumieć w języku angielskim, niemieckim lub francuskim.
Policja krajowa: 091. Policja lokalna: 092
Pogotowie: 061. Straż Pożarna: 080

Adresy polskich placówek dyplomatycznych:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Madrycie - informacje dot. stosunków politycznych,kulturalnych, problematyka Unii Europejskiej, sprawy prasowe i inne.
c/ Guisando, 23 bis
28035 Madrid
Tel.: (+34) 913 736 605
e-mail: madryt.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www.madryt.msz.gov.pl

Wydział Konsularny Ambasady RP w Madrycie - opieka konsularna, paszporty, wizy, współpraca z Polonią. Obszar kompetencji - Andora i cała Hiszpania oprócz Katalonii i Balearów.
c/ Goya 15 4p
28001 Madrid
Tel.: (+34) 914 362 632
Fax: (+34) 913 736 624
E-mail: madryt.amb.wk@msz.gov.pl

Konsulat Generalny RP w Barcelonie - informacje ws. konsularnych, polonijnych oraz współpracy kulturalno-naukowej - na obszarze Katalonii i Balearów.
Avda. Diagonal 593-595
08014 Barcelona
Tel.: (+34) 933 220 542 lub (+34) 933 227 234
Fax: (+34) 933 222 907
E-mail: barcelona.kg.sekretariat@msz.gov.pl
http://www.barcelona.msz.gov.pl

Konsulowie Honorowe RP w Hiszpanii
Konsul Honorowy RP w Walencji
Zakres terytorialny - autonomiczny region Walencji (Walencja, Castellon i Alicante)
Avda. de las Cortes Valencinas, 35-1º Pta. 2,
46015 Valencia
Telefon: (+34) 963 580 002,
Fax: (+34) 963 580 168
E-mail: consulpolvalencia@gmail.com

Konsul Honorowy RP na Balearach
Zakres terytorialny - Wyspy Baleary
C/ Praca Conquesta, 3a
07181 - Calvia (Baleares)
Telefon: (+34) 658 916 070,
E-mail: consuladopoloniabaleares@gmail.com

Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Murcji
Zakres terytorialny - Autonomiczny Region Murcji
c/ Las Norias, 1, 2º B,
30009 Murcia
Tel./Fax: (+34) 968 298 941
E-mail: konsulatrpmurcia@ono.com

Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Galicji
Zakres terytorialny - Autonomiczny Region Galicjii
Ctra. Colegio Universitario, 16
36310 VIGO (Pontevedra)
Tel.: (+34) 986 469 301 lub (+34) 986 469 330
Fax: (+34) 986 469 269
E-mail: jvieites@anfaco.es

Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Las Palmas de Gran Canaria (Wyspy Kanaryjskie)
Zakres terytorialny- Prowincja Las Palmas w skład której wchodzą następujące wyspy: Gran
Canaria, Lanzarote, Fuerteventura.
C/ Triana 104, 5º D
35002 Las Palmas de Gran Canaria
Tel.: (+34) 928 366 982
Fax: (+34) 928 437 364
E-mail: consul@euromarket25.com

Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Pamplonie
Zakres terytorialny: autonomiczne regiony - Nawarra, Kraj Basków, La Rioja
Avda. Pio XII, nº 1, 4ª-5ª planta
31002 Pamplona
Telefon: + 34 948 221 303,
Fax +34 948 227 007
E-mail: polska-consulado@gimex.es

Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Maladze
Zakres terytorialny: autonomiczny region Andaluzji
c/ Cortina del Muelle, 5, 4ºDcha
29015 Málaga
Telefon: (+34) 952 00 38 44
Fax: (+34) 951 21 41 95
E-mail: consulado.polonia.malaga@gmail.com

Godziny otwarcia Wydziału Konsularnego Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Madrycie:
poniedziałek - piątek w godz. 09:00 - 17:00, informacje telefoniczne tel.: (+34) 914 362 632
Tel.: (+34) 914 362 757 - zapisy na spotkania w konsulacie
UWAGA! Zapisy telefoniczne przyjmowane są wyłącznie w poniedziałki i środy w godzinach od 9:00 do 11:00, oraz we wtorki w godzinach od 15:00 do 17:00. Poza tymi terminami, ww. telefon jest wyłączony.
Sprawy konsularne można także załatwić za pośrednictwem strony internetowej:
www.e-konsulat.gov.pl

 

Problemy prawne

W trakcie pobytu w Hiszpanii obowiązującym prawem jest prawo hiszpańskie. W przypadku zaistnienia jakiegokolwiek problemu prawnego należy skontaktować się z ambasadą swojego państwa. Również w przypadku, jeśli prawa, jako obywatela i mieszkańca zostają naruszone lub pogwałcone, to skargę taką można umieścić w internetowej sieci SOLVIT, która została utworzona przez Komisję Europejską w celu zabezpieczenia spełniania wymagań obowiązujących w ramach przepisów prawnych Wspólnoty Europejskiej.
http://europa.eu.int/solvit
SOLVIT - Hiszpania
Ministerstwo Spray Wewnętrznych i Współpracy
Serrano Galvache 26 - 28071 Madryt
Tel. 91 379 9999
Fax. 91 394 8684
solvit@ue.mae.es

Ubezpieczenie Społeczne

Administracja Ubezpieczeń Społecznych (la Seguridad Social) w Hiszpanii składa się z wielu organów administracyjnych i urzędów publicznych mających na celu zagwarantowanie obywatelom hiszpańskim, a w tym przypadku, cudzoziemcom mieszkającym w tym kraju, zestawu świadczeń w zakresie pomocy, opieki zdrowotnej i finansowych. Zarządzanie hiszpańskim Systemem Ubezpieczeń Społecznych należy, między innymi, do trzech instytucji publicznych podległych Ministerstwu Pracy i Spraw Społecznych: do Krajowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (el Instituto Nacional de la Seguridad Social - INSS), Głównego Działu Księgowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (la Tesorería General de la Seguridad Social - TGSS) oraz Społecznego Instytutu Marynarki (Instituto Social de la Marina - ISM). W kwestiach Ubezpieczeń Społecznych stosuje się Rozporządzenia Unijne wobec obywateli krajów członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy pracują na zasadzie zatrudnienia lub samozatrudnienia i podlegają, lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku tychże krajów członkowskich, uczniów i studentów, urzędników i bezpaństwowców lub uchodźców przebywających na terenie któregoś z krajów członkowskich, jak również ich rodzin, także po ich zgonie.


Opieka lekarska

Jakość opieki lekarskiej w Hiszpanii jest dosyć dobra. Istnieją zarówno szpitale publiczne (należące do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) jak i prywatne. Sieć podstawowej, uspołecznionej opieki lekarskiej w Hiszpanii stanowią poradnie, czyli tak zwane Ośrodki Zdrowia (Centros de Salud), poradnie i szpitale. Hiszpania podpisała dwustronne umowy o opiece medycznej z wieloma państwami (w tym z wszystkimi krajami członkowskimi Unii Europejskiej). Obywatele tych państw muszą złożyć wniosek w swoich krajach o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EHIC), aby mieć dostęp do publicznej opieki zdrowotnej w Hiszpanii. Rządy Regionów Autonomicznych zarządzają poprzez własne, publiczne służby sanitarne opieką zdrowotną, jako częścią Krajowego Systemu Zdrowia. W lokalnych urzędach można uzyskać listy szpitali i ośrodków zdrowia. Leczenie szpitalne jest nieodpłatne w ramach systemu społecznej służby zdrowia i pacjenci mają prawo otrzymać, również nieodpłatnie, określone świadczenia, kiedy są one konieczne, takie jak protezy, aparaty ortopedyczne, transfuzje, itp.
Można również podpisać prywatne ubezpieczenie zdrowotne z jedną z wielu prywatnych organizacji medycznych istniejących w Hiszpanii, a które figurują w książkach telefonicznych jako "Sociedades Médicas". W tym przypadku nie ma zwrotu kosztów leczenia, za wyjątkiem niektórych nagłych przypadków.

Podsumowanie, czyli bilans zysków i strat przy wyjeździe do Hiszpanii.

Ile można zarobić?...
Płaca minimalna dla osób powyżej 18. roku życia w 2013 r. wynosiła 645,3 euro miesięcznie (stawka dzienna – 21,51 euro brutto) Zanim jednak podpiszesz umowę sprawdź, czy w twojej branży nie obowiązuje Generalne Porozumienie Płacowe – i czy proponowana ci umowa jest z nim zgodna. Tradycją w Hiszpanii było wypłacanie dwóch dodatkowych pensji w roku – na wakacje i Święta Bożego Narodzenia, wskutek kryzysu część pracodawców musiała jednak z tego zrezygnować.
Według OECD, w 2013 r. przeciętne roczne wynagrodzenie wynosiło w Hiszpanii 26,7 tys. euro, co przy kursie 1 euro = 4,2 zł daje ok. 9,3 tys. brutto miesięcznie. Przykładowe płace: sprzątaczka w Madrycie zarabia 8 euro za godzinę, kelnerka w restauracji - 700 euro miesięcznie plus napiwki (często drugie tyle), asystentka - ok. 1700 euro, informatyk - 2500 euro. 

...a ile wydać?
Za kawalerkę w średniej wielkości mieście zapłacisz 250 - 300 euro miesięcznie, za pokój - do 200 euro. Wyjątkowo droga jest Barcelona - tu za małe mieszkanko właściciele żądają minimum 360 euro za miesiąc. Na jedzenie wydasz ok. 300 euro miesięcznie, na bilet - 30 euro. Hamburger kosztuje 2 - 5 euro.
Ogólne ceny żywności i napojów są – według Eurostatu – nieznacznie niższe od średniej unijnej (94 proc., w Polsce – 62 proc., dane z 2013 r.).

Wykaz najprzydatniejszych zwrotów po hiszpańsku:

Hola - Cześć
Adiós - Żegnaj
Gracias - Dzięki
Porfavor - Proszę
Perdón - Przepraszam
Muchogusto - Miło poznać
De dónde es usted? - Skąd Pani/Pan pochodzi?
SoydePolonia - Jestem z Polski
Habla inglés? - Czy mówisz po angielsku?
No comprendo - Nie rozumiem
Me he perdido - Zgubiłem się
¿Qué es esto? - Co to jest?
¿Qué hora es? - Która jest godzina?
¿Qué significa ...? - Co oznacza ...?
¿ Qué pasa? - Co się stało?
¿Cuánto cuesta? - Ile to kosztuje?
Como se habla esto? - Jak to się mówi?

Przygotowała:
Katarzyna Leśnik
Asystent p.o. Doradcy EURES
Łódzka WK OHP

Źródło:
Niniejszy informator został sporządzony w oparciu o materiały internetowe i poradniki dotyczące wyjazdów zagranicznych:
Broszura EURES  „Finding Employment in Spain”
Broszura EURES „Praca w Hiszpanii”
Informator EURES „Warunki życia i pracy w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego-Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy” (przygotowane przez Amadeusz Konieczny z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu, listopad 2013r.)
Informator EURES „Living and working in Spain”
https://ec.europa.eu/eures/main.jsp?countryId=ES&acro=lw&lang=pl&parentId=0&catId=0&regionIdForAdviso
http://www.euractiv.pl/eu2you/hiszpania
http://www.hiszpania-polonia.eu/pl_warunki_zycia.html
http://www.eurodesk.pl/europraca
http://www.hiszpania-online.com/?strona,doc,pol,praiemi,1357,0,1518,1,1357,ant.html
http://blog.justynab.com/2013/06/chcesz-pracowac-w-hiszpanii-dobrze-sie.html
http://www.bankier.pl/wiadomosc/Na-co-narzeka-sie-za-granica-50-emigrantow-porownuje-warunki-zycia-z-polskimi-3088302.html
http://www.madryt.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/praca_w_hiszpanii/
http://www.hiszpania-apartamenty.pl/przewodnik-po-hiszpanii,warunki-pracy-w-hiszpanii,677.html
http://tvhiszpania.com/warunki-zycia/
http://www.psz.pl/168-archiwum/zycie-i-praca-w-hiszpanii