Публикатор Публикатор

Назад

Jak trenować swoją pamięć?

Pamięć jest procesem utrwalania i przechowywania przedmiotów myśli i działania, następnie ich przypominania i rozpoznawania.

„Jest właściwością organizmu, dokładniej jego systemu nerwowego, polegającą na utrwaleniu zdobytego w toku najróżniejszych działań poznania rzeczywistości i samych tych działań, utrwaleniu rozszerzającym zakres związku organizmu ze światem otaczającym zakres jego działań".

Pamięć przejawia się w kilku formach. Najprostszą jest pamiętanie czegoś wtedy, kiedy jest to dostępne naszym zmysłom. Ta forma pamięci nazywana jest rozpoznawaniem. Rozpoznajemy twarze swoich przyjaciół, utwory muzyczne, obrazy. Mówiąc krótko, zbiory bodźców fizycznych, które wcześniej zostały zarejestrowane przez nasze narządy zmysłu. Przypominanie to trudniejsza, ale nie najtrudniejsza forma pamięci. Mówimy o przypominaniu wtedy, kiedy nie doświadczając czegoś w danej chwili, uświadamiamy sobie, że doświadczyliśmy już tego w przeszłości. Jeszcze trudniejszym rodzajem zapamiętywania jest pamięć jako proces odtwórczy, który polega na odszukiwaniu informacji poprzednio wyuczonej i „zmagazynowanej" w mózgu oraz ponownym odtworzeniu jej. Czwarty rodzaj pamięci to działanie naukowe, dzięki czemu wykonujemy coś, czego się nauczyliśmy. Pamięć przejawia się w zapamiętywaniu, przechowywaniu, rozpoznawaniu i przypominaniu zjawisk, procesów i stanów psychicznych. Gdy coś rozpoznajemy, przypominamy sobie, odtwarzamy i działamy naukowo, musimy przedtem to zapamiętać i zachować w swoim umyśle. Poszczególne formy pamięci są związane z określonymi metodami przyswajania.

Formy zapamiętywania

Spostrzeganie jest warunkiem rozpoznawania i przypominania. Aby coś odtworzyć - musimy to zapamiętać. Aby działać naukowo - musimy ukształtować nawyk. Mówiąc o pamięci należy wspomnieć o jej typach. Rozróżniamy tzw. pamięć wzrokową, słuchową, mięśniowo-ruchową. Te typy pamięci są dosyć powszechne u ludzi. Ciekawym typem jest pamięć mowo-ruchowa polega ona na przypominaniu sobie ruchów w czasie mówienia. Inny typ to pamięć słowno-logiczna, polega na zapamiętywaniu i odtwarzaniu myśli, a ponieważ myśl jest zawsze złączona ze słowem, więc zapamiętujemy myśl w formie wyrażonej słowem.

Do cech pamięci zaliczyć należy trwałość, wierność, gotowość. Trwałość pamięci to po prostu długość przechowywania, albo w ujęciu negatywnym - szybkość zapominania.

Wiernością pamięci nazywamy dokładność reprodukowania zapamiętanych treści. Spotykamy więc typ pamięci dokładnej. Człowiek może sobie przypomnieć sobie mało lub dużo, ale tylko i wyłącznie to, co widział i słyszał. Przy pamięci niedokładnej dodajemy i przeinaczamy fakty, nie zdając sobie z tego sprawy.

Gotowością pamięci nazywamy umiejętność szybkiego przypominania treści, które są w danej chwili potrzebne. Charakteryzuje ona osoby, które natychmiast odnajdują potrzebne nazwisko, adres, datę oraz takie, które potrzebują dłuższej koncentracji, aby pożądane nazwisko wyłoniło się z pamięci.

Aby zapamiętywać jak najwięcej muszą być spełnione następujące warunki: należy przy nauczaniu nastawić się na zapamiętywanie materiału, w ciągu nauki należy przeprowadzać powtórzenia opanowanego materiału. Ze względu na zmęczenie układu nerwowego, należy przed przejściem od jednego materiału do drugiego robić krótką przerwę. Dobrze jest przeplatać materiał. Materiał szczególnie trudny lub taki, na którym nam zależy, należy powtórzyć przed snem. Daje to najkorzystniejsze warunki dla zapamiętania i utrwalenia.

 

Autor: Marta Sterlus

Źródło:

1. W. Szewczuk, Psychologia zapamiętywania, Warszawa 1957

2. P.G. Zimbardow, F.L. Ruch, Psychologia i życie, Warszawa 1988

3. L. Bożydar, J. Kaczmarek., Mózg, język, zachowanie, Lublin 1994