Публикатор Публикатор

Назад

Tradycyjne zwyczaje i symbole wigilijne

Wieczór wigilijny, 24 grudnia, to piękny czas spędzany w gronie rodzinnym, w przyjemnej, pełnej miłości i życzliwości atmosferze. Jest bogaty w zwyczaje i symbole posiadające niezwykłe znaczenie oraz magiczną moc.

Przytoczę kilka zwyczajów, które najczęściej kultywowane są podczas Wigilii w polskich domach:
Choinka - stroi się ją w dzień wigilijny, jest „drzewem życia", symbolem przywrócenia człowiekowi przez Boga daru nieśmiertelności. Natomiast składanie prezentów (darów) pod choinką, jest naśladowaniem dobroci.

Pierwsza Gwiazdka - w Polsce główną częścią wieczoru jest wigilijna wieczerza, która rozpoczyna się, gdy na niebie ukazuje się pierwsza gwiazdka. Jest ona nawiązaniem do Gwiazdy Betlejemskiej, którą ujrzeli Trzej Królowie i symbolizuje narodziny Jezusa.

Potrawy wigilijne - na wigilijnym stole, według tradycji, powinno znaleźć się dwanaście postnych potraw. Zależnie od regionu i rodzinnych tradycji, są one różne: ryby (np. karp smażony lub w galarecie), kapusta z grzybami lub z grochem, kasza z suszonymi grzybami, paszteciki z grzybami, kluski z makiem, cukrem i miodem, zupa grzybowa, kompot z suszonych owoców, kulebiak, kutia, makowiec. Mimo, że post wigilijny obecnie nie jest nakazany w żadnym z wyznań chrześcijańskich, jest przestrzegany przez wiele osób.

Sianko pod obrusem – sianko, które wkładamy pod obrus to symbol narodzenia Jezusa w ubóstwie.

Dodatkowe nakrycie – pozostawione jedno puste miejsce i ustawione na stole dodatkowe nakrycie podczas wieczerzy jest symbolicznie przeznaczone dla niezapowiedzianego gościa. To także wyraz pamięci o nieobecnych z nami tego wieczoru lub zmarłych bliskich.

Wspólna modlitwa – kolację wigilijną rozpoczyna się modlitwą i czytaniem fragmentu Ewangelii dotyczącego narodzin Jezusa.

Opłatek – najważniejszym momentem podczas wieczerzy wigilijnej jest wspólne łamanie się opłatkiem ze wszystkimi jej uczestnikami. Jest to symbol wzajemnego poświęcenie się jednych dla drugich oraz chęci dzielenia się z bliskimi owocami swej pracy codziennej. Gest ten ma zbliżać i łączyć ludzi, ponieważ składamy sobie wtedy życzenia pomyślności i wybaczamy urazy. Zwyczaj odnosi się do Ostatniej Wieczerzy i dzielenia się chlebem Jezusa ze swymi uczniami. W tradycji kościelnej opłatek to pozostałość po starochrześcijańskich eulogiach, czyli specjalnych chlebach składanych na ołtarzu. Symbolizowały one miłość i jedność chrześcijan oraz zjednoczenie z Bogiem. Później cechy te przejął opłatek wigilijny.

Świeca wigilijna – na stole wigilijnym stawia się zapaloną świecę, ponieważ światło, które daje jest znakiem zaproszenia, aby Jezus narodził się w każdym domu i oznacza świadectwo wiary chrześcijańskiej.

Szopka pod choinką – zwyczaj ustawiania z figurek sceny Bożego Narodzenia zwanej „szopką" pozwala wyobrazić sobie miejsce, w którym narodził się Jezus.

Wspólne kolędowanie – wspólne śpiewanie przepięknych kolęd opowiadających o narodzeniu Jezusa, zbliża członków rodziny, wzbudza poczucie harmonii ze sobą  i pozwala wyrazić emocje. Do najpopularniejszych kolęd należą: „Wśród nocnej ciszy ", „Lulajże, Jezuniu ", „Przybieżeli do Betlejem", czy „Bóg się rodzi ".

Pasterka - wieczór wigilijny kończy uroczysta msza święta zwana pasterką, która jest odprawiana w kościołach dokładnie o północy na cześć upamiętnienia przybycia do Betlejem pasterzy, którzy jako pierwsi złożyli hołd nowo narodzonemu Mesjaszowi.

Dla Polaków Boże Narodzenie to najważniejsze święto w roku, w czasie którego chętnie odwołują się do tradycji i podtrzymują zwyczaje przodków.  Religijny aspekt świat jest nadal ważny i często łączony ze świętowaniem w gronie rodzinnym, bo są to święta, w czasie których nikt nie powinien zostać sam.
Autor: Edyta Stefaniak – pośrednik pracy MCK  w Busku-Zdroju