Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Informator na temat warunków życia i pracy w Norwegii

Spis treści:

Dlaczego warto wyjechać do Norwegii w poszukiwaniu pracy?

Ogólne warunki życia, bezpieczeństwo oraz łatwość załatwiania spraw bytowych sprawiają, że Polacy są najliczniejszą grupą imigrantów w Norwegii.

W 2009r. do tego kraju przyjechało łącznie 36 500 obywateli UE, z czego największą grupę narodową stanowili nasi rodacy (10 500 osób). O popularności Norwegii jako miejsca pobytu i pracy przesądza wysoko rozwinięty system pomocy społecznej, świadczeń dla pracowników cudzoziemskich (zasiłki rodzinne, bezpłatna pomoc dla dzieci, świadczenia socjalne, itd.). Liczba Polaków pracujących   Norwegii wzrasta wraz z rozpoczęciem prac sezonowych w okresie letnim (rolnictwo, budownictwo). Można zarobić tutaj bardzo dobrze, jednak trzeba być przygotowanym na wysokie koszty utrzymania.
W Norwegii można znaleźć różne zajęcia. Ciekawą propozycją dla Ciebie może być praca typu „au pair”, czyli np. opieki nad dziećmi w rodzinach norweskich podczas nauki i poznawania kraju (praca w zamian za mieszkanie, utrzymanie i kieszonkowe).

Znajomość języka norweskiego lub innego języka skandynawskiego nie jest niezbędna do uzyskania pracy w Norwegii. W niektórych branżach (np. gastronomia, hotelarstwo, rolnictwo czy budownictwo) wystarczająca może okazać się dobra znajomość języka angielskiego. Wśród firm zatrudniających osoby ze znajomością tego języka można wymienić Statoil, Aker Solutions, FMC Technologies.
Decydując się na wyjazd możesz liczyć na pomoc ze strony Norwegów, a w tamtejszych urzędach nie ma większego problemu z otrzymaniem niezbędnych informacji.

Przed wyjazdem … czyli co należy wiedzieć o Norwegii?

Norwegia to państwo położone na Półwyspie Skandynawskim, na wybrzeżu Morza Północnego i Oceanu Atlantyckiego. Terytorium Norwegii obejmuje zachodnią część Półwyspu Skandynawskiego, Jan Mayen, Svalbard i Wyspę Bouveta.
Jest siódmym co do wielkości krajem Europy (obszar 385 199 km²) oraz drugim najrzadziej zaludnionym państwem Europy (około 5 mln mieszkańców).
Językiem urzędowym jest język norweski, który jest językiem północnogermańskim, blisko spokrewnionym z językami: duńskim i szwedzkim.
Obowiązującą walutą jest korona norweska, NOK (1 kr = 100 øre). 
Norwegia jest krajem górzystym, jedną czwartą powierzchni pokrywają lasy.
Licząca  ponad 20 tys. kilometrów linia brzegowa znana jest z charakterystycznych zatok, tzw. fiordów. To właśnie one kojarzą się z tym krajem najbardziej. Są zadziwiające i malownicze. Tutaj jest ich najwięcej i tutaj właśnie są one najpiękniejsze. Nazwa kraju pochodzi od staronordyckiego nord vegen (pol. droga na północ). Stolicą kraju jest Oslo, inne duże miasta to: Bergen, Trondheim, Stavanger, Kristiansand, Tromsø.

Klimat Norwegii jest umiarkowany, ciepły na południu, a subpolarny na północy i wschodzie; w niektórych rejonach kraju śnieg utrzymuje się przez cały rok. Podobnie jak w Polsce występują tutaj cztery pory roku: wiosna, lata, jesień i zima. Zimą temperatura dochodzi do - 30 °C, czasami zdarzają się jeszcze silniejsze mrozy.
Norwegia kojarzy nam się z wikingami, czyli skandynawskimi wojownikami, którzy od
VIII wieku podejmowali dalekie wyprawy o charakterze kupieckim, rabunkowym lub osadniczym.
Norwegia jest podzielona na 5 regionów (landsdeler), 19 okęgów (fylker) i 435 gminy. Wyjątkowymi obszarami są: Svalbard (razem z Jan Mayen) i Wyspa Bouvet, które stanowią obszar zdemilitaryzowany i terytorium morskie.
Norwegia jest wysoko rozwiniętym krajem i należy do najbogatszych krajów na świecie. Norweska gospodarka opiera się na wydobyciu i eksporcie ropy naftowej i gazu ziemnego oraz rybołówstwie.

Słów kilka o norweskim rynku pracy

Przez wiele lat bezrobocie w Norwegii należało do najniższych w Europie. W 2009r. kraj ten dotknięty został globalnym kryzysem finansowym, co skutkowało masowym zwalnianiem pracowników. Po zachwianiu równowagi na rynku pracy nastąpiła znaczna poprawa sytuacji, w kwietniu 2010r. odnotowano stopę bezrobocia na poziomie 3,2%.
W maju 2015r. stopa bezrobocia wynosiła 4,3%, od stycznia br. można zaobserwować jego wzrost (3,0% na początku br.).
W Norwegii można mówić o regionalnym zróżnicowaniu zapotrzebowania na pracę; na północy kraju dominuje rybołówstwo oraz sektor usług publicznych, w rejonach przybrzeżnych Norwegii Południowej przeważa przemysł. W dużych norweskich miastach (Oslo, Bergen czy Trondheim) w zatrudnieniu przodują usługi finansowe i biznesowe. 
Według prognoz Urzędu Statystycznego w Norwegii malejące inwestycje w sektorze wydobywczym w 2015r. będą miały wpływ na kondycję rynku pracy, a co z tym związane wzrost bezrobocia w kolejnych miesiącach. Pamiętajmy jednak, że bezrobocie sięgające nieco ponad 4% to wciąż najlepszy wynik w Europie, więc Norwegia nadal będzie krajem, w którym stosunkowo najłatwiej można znaleźć pracę, a spadek wartości inwestycji oznacza, że postęp gospodarczy Norwegii nadal będzie wzrastał, choć już nie w tak szybkim tempie jak do tej pory. Dla osób planujących wyjazd jest to informacja, że wciąż będą powstawały nowe miejsca pracy, choć ich przyrost nie będzie już tak dynamiczny jak w ostatnim 10-leciu.

Kto ma największe szanse na zatrudnienie w Norwegii?

W Norwegii najłatwiej znaleźć pracę w budownictwie. Dzięki rządowym inwestycjom w przemysł naftowy poszukiwani są również specjaliści w zakresie inżynierii budowlanej oraz informatyki, ale także robotnicy chętni do pracy na platformach wiertniczych. Osoby, które posiadają wysokie kwalifikacje mogą liczyć na pomoc norweskich instytucji w znalezieniu pracy. Poszukiwani są także pracownicy medyczni (lekarze, pielęgniarki). Zazwyczaj wymagana jest od nich znajomość przynajmniej języka angielskiego.
Ale nie tylko pracownicy umysłowi znajdą pracę w Norwegii. Dużo pracy jest w przemyśle rybnym oraz stoczniowym, a w sezonie letnim łatwo można znaleźć coś w branży turystycznej.

Przed wyjazdem do Norwegii pamiętaj o...

Planując wyjazd do Norwegii powinieneś pamiętać o kilku ważnych kwestiach:

Dokumenty

Musisz zabrać ze sobą paszport, ważny dowód tożsamości, dyplomy i zaświadczenia potwierdzające Twoje kwalifikacje zawodowe (najlepiej gdyby były one przygotowane w języku norweskim lub angielskim).
Konieczne jest posiadanie karty EKUZ, czyli europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego, która uprawnia do pokrycia kosztów opieki zdrowotnej. Otrzymasz ją po złożeniu wniosku w Oddziale Wojewódzkim lub Delegaturze Narodowego Funduszu Zdrowia. Wskazane również jest, aby wszystkie osoby wyjeżdżające posiadały ubezpieczenie podróżne ważne w całym czasie trwania podróży. 
Na miejscu konieczne może okazać się udowodnienie posiadania odpowiednich środków finansowych na czas pobytu w Norwegii, jak i opłacenie podróży powrotnej do kraju (nawet jeśli pobyt związany będzie wyłącznie z poszukiwaniem pracy).

Sprawdź, co możesz robić na miejscu

Pamiętaj, aby dobrze przemyśleć jeszcze będąc w Polsce, jakiej pracy poszukujesz i gdzie chciałbyś mieszkać w Norwegii. Przed wyjazdem sprawdź koniecznie czy wykonywanie Twojego zawodu w Norwegii wymaga autoryzacji.

Zadbaj o kontakty przed wyjazdem

Przed Twoim wyjazdem warto skontaktować się z doradcą EURES w Polsce, który może pomóc Ci w znalezieniu ofert pracy na norweskim rynku pracy, poinformuje również o niezbędnych formalnościach przed wyjazdem do Norwegii.
Wskazane może być również uzyskanie referencji (najlepiej w języku norweskim, ewentualnie angielskim) od Twoich byłych pracodawców w Polsce ponieważ często zdarza się, że norwescy pracodawcy o nie proszą.

Formalności po przyjeździe do Norwegii, czyli co spotka Cię na miejscu

Obywatele polscy mogą w pełni korzystać z prawa do swobodnego przepływu osób na zasadach obowiązujących w Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz w ramach strefy Schengen.
Zgodnie z prawem imigracyjnym (od 1 stycznia 2010r). aby móc przebywać i pracować w Norwegii (przez okres do 3 miesięcy) nie musisz ubiegać się o pozwolenie na pobyt/pracę.
Potrzebny Ci będzie jedynie ważny dowód osobisty lub paszport. Po 3 miesięcznym pobycie w Norwegii obowiązek rejestracji mają m.in: pracobiorcy, osoby samozatrudnione, studenci czy świadczący usługi.
Jeśli otrzymasz ofertę pracy na okres dłuższy niż 3 miesiące konieczna jest rejestracja on-line: http://www.udi.no/Norwegian-Directorate-of-Immigration/Central-topics/Work-and-residence/What-type-of-work-permit-should-I-apply-for/.
Następnie zgłaszasz się na Policję lub do Centrum Obsługi Pracowników Zagranicznych.
Po dokonaniu rejestracji wydane zostanie Ci świadectwo rejestracji (brak jakichkolwiek opłat). Nie wymaga ono odnawiania tak długo, jak spełnione są warunki do jego posiadania, tzn. tak długo, jak posiadasz umowę o pracę. Po upływie 5 lat możesz ubiegać się o prawo pobytu na stałe. Wszystkie zezwolenia uprawniające do pobytu i pracy w Norwegii nazywa się zezwoleniami na pobyt.
Są różne typy takich zezwoleń i zależą one od rodzaju podjętej przez nas pracy.
Podczas wspomnianej procedury rejestracji potrzebne będą: dowód osobisty lub paszport, zaświadczenie o zatrudnieniu lub umowa o pracę.
Na miejscu należy również pamiętać, aby w ciągu 8 dni zarejestrować się w norweskim Urzędzie Ewidencji Ludności (Folkeregisteret). Taka sama zasada obowiązuje członków Twojej rodziny. W momencie przeprowadzki do Norwegii należy zgłosić się do urzędu podatkowego i zameldować przeprowadzkę. Praca u norweskiego pracodawcy zobowiązuje Cię do płacenia podatku w Norwegii. Musisz zatem ubiegać się o kartę podatkową w Urzędzie Podatkowym odpowiednim dla Twojego miejsca zamieszkania w Norwegii.
Do załatwienia tej formalności potrzebny będzie Ci paszport lub dowód osobisty, umowa o pracę, pisemna oferta pracy lub wyciąg z Norweskiego Rejestru Podmiotów Gospodarczych
(w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w Norwegii).
W zależności od długości Twojego pobytu Urząd Podatkowy przydzieli Ci norweski numer identyfikacyjny (D-numer) lub norweski numer personalny (fødselsnummer). Gdy Twój okres pracy i pobytu w Norwegii nie przekroczy 6 miesięcy, to razem z kartą podatkową zostanie Ci przydzielony numer identyfikacyjny (D-nummer).
Szczegółowe informacje na legalizacji pobytu w Norwegii dostępne są na stronie:
Norweskiego Urzędu Imigracyjnego - www.udi.no

Jak znaleźć pracę w Norwegii?

Pierwszym miejscem, do którego możesz się udać z prośbą o pomoc jest Norweski Urząd Pracy i Spraw Socjalnych (NAV). W każdej norweskiej gminie znajduje się NAV,
w większych miastach znajduje się on w każdej dzielnicy. Na stronie internetowej NAV znajduje się baza danych na temat wolnych miejsc pracy w Norwegii (www.nav.no). Rejestracji w urzędzie pracy można dokonać, stawiając się osobiście lub poprzez pocztę elektroniczną (adres strony internetowej NAV Zatrudnienia: www.nav.no).
Wiele ciekawych propozycji znajdziesz w Internecie, korzystając z takich stron, jak:
www.eures.no/english (witryna internetowa EURES)
www.stillinger.no (przeglądarka stron internetowych zawierających oferty pracy w Norwegii)
www.finn.no/jobb (baza ofert pracy)
www.gulesider.no (przeglądarka norweskich przedsiębiorców oraz agencji pośrednictwa pracy, na których witryny internetowe warto zajrzeć w poszukiwaniu pracy).
Informacje o wolnych stanowiskach pracy możesz również uzyskać w serwisie Centrum telefonicznego NAV (NAV Callcenter EURES) pod numerem telefonu +47 800 33 166. Przed wykonaniem telefonu zastanów się, jaki rodzaj pracy Cię interesuje oraz w jakim rejonie Norwegii chcesz szukać pracy. Z Centrum możesz kontaktować się również za pomocą poczty elektronicznej: eures@nav.no  
W NAV możesz również skorzystać z pomocy doradców EURES, którzy udzielą Ci informacji o tamtejszych warunkach pracy i życia oraz przekażą praktyczne wskazówki związane z norweskim rynkiem pracy. Kontakt do doradców EURES znajdziesz również na stronie www.eures.no/english.
Poszukując pracy warto sięgnąć do norweskich gazet. Jedną z nich jest z pewnością „Aftenposten”. Na stronie http://www.norske-aviser.com odnajdziesz nazwy norweskich gazet. 
Z pewnością warto również rozesłać lub dostarczyć swoje CV (w języku norweskim lub angielskim) wraz z podaniem o pracę do tych firm, w których chcielibyście pracować.
W Norwegii bowiem wiele ofert pracy nie jest podanych do publicznej wiadomości, a osobiste odwiedzanie wybranych firm jest pozytywnie odbieranie i może być najszybszym sposobem na zdobycie zatrudnienia.
Istotna w poszukiwaniu pracy jest zatem Twoja aktywność i motywacja. Kluczową rolę odgrywają tutaj kontakty osobiste i zawodowe. Postaraj się zatem wykorzystać dostęp do norweskiego „nieoficjalnego rynku” wolnych posad. Wykorzystaj w tym celu serwisy społecznościowe, zostań członkiem organizacji pozarządowej lub stowarzyszenia. 
Poszukując pracy w Norwegii możesz również zarejestrować się w prywatnych agencjach pośrednictwa pracy, które możesz znaleźć pod adresem www.gulesider.no.
Przed skorzystaniem z usług wybranej agencji pośrednictwa pracy powinieneś sprawdzić czy widnieje ona w Rejestrze Działalności Gospodarczej (Enhetsregisteret) prowadzonym na stronie Norweskiej Państwowej Inspekcji Pracy (www.arbeidstilsynet.no).  
Oferty pracy wakacyjnej w Norwegii pojawiają się już w lutym, możemy je znaleźć na stronie www.nav.no.
Osoby stawiające pierwsze kroki na rynku pracy mogą skorzystać z możliwości odbycia w Norwegii praktyk lub staży zawodowych. Firmy dysponujące ofertami stażu lub praktyk zazwyczaj nie pozyskują osób zainteresowanych za pośrednictwem norweskich Publicznych Służb Zatrudnienia. Informacje o możliwości odbycia staży możesz znaleźć na następujących stronach:
www.eures.no
www.eurograduate.com
www.nortrade.com

Informacje na temat możliwości odbycia praktyk w Norwegii znajdziesz na:
www.karrierestart.no/traineeordninger.aspx
www.trainee.no
www.med.uio.no/turnus/index.html
www.ec.europa.eu/euraxess/

Być może zdecydujesz się na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej - możesz zakładać i prowadzić ją na takich samych warunkach, jak Norwegowie. Jeśli zdecydujesz się na samozatrudnienie (selvstendig næringsdrivende firma) – rejestracja w centralnym rejestrze przedsiębiorstw (Brønnøysund) jest obowiązkowa tylko wówczas, gdy zatrudnisz więcej niż 5 pracowników, z których każdy będzie pracował co najmniej 20 godzin tygodniowo lub prowadził handel towarami przeznaczonymi do ich dalszej sprzedaży.
W praktyce działalność warto zarejestrować nawet wtedy, gdy nie jest to prawnie wymagane, zyskasz w ten sposób na wiarygodności oraz otrzymasz wymagany przez niektórych kontrahentów numer. Na stronie www.bedin.no znajdziesz przydatne informacje na ten temat.

Uznawalność dyplomów i kwalifikacji dla celów zawodowych

Warto zapamiętać nazwę NOKUT (Państwowy Organ ds. Jakości Wykształcenia), ponieważ właśnie tutaj uzyskasz informacje o norweskim systemie autoryzacji i nostryfikacji dyplomów.
Inaczej mówiąc NOKUT informuje obywateli EU/EOG o trybie kwalifikacji zawodowych w Norwegii. Jeśli chcesz uzyskać nostryfikację zagranicznego wykształcenia oraz/lub doświadczenia zawodowego, to krajowe centrum zagranicznego wykształcenia działające przy NOKUT jest instytucją, gdzie powinieneś się zgłosić. Po złożeniu odpowiednich dokumentów Twój dyplom będzie przetłumaczony - zostanie znaleziony norweski odpowiednik – po czym otrzymasz dokument, który będzie przedstawiał posiadane wykształcenie oraz realne kompetencje w norweskim systemie edukacyjnym. Zaświadczenie to będzie odtąd Twoim dyplomem, którym będziesz się posługiwać szukając pracy. Cały proces jest bezpłatny i trwa do kilku tygodni.
NOKUT może uznać wyższe wykształcenie z zagranicy w stopniu ogólnym (poziom i zakres) - nostryfikować, czyli przeliczyć punkty i ewentualnie uznać wykształcenie za odpowiadające norweskim stopniom, takim jak absolwent szkoły wyższej, licencjat, magister lub doktor. NOKUT nie uznaje jednak wykształcenia pod względem naukowym. Norweskie uniwersytety i szkoły wyższe same decydują o tym, czy nostryfikowany dyplom odpowiada pod względem naukowym wykształceniu, które one oferują. NOKUT nie nostryfikuje wykształcenia zawodowego, które nie jest zdefiniowane jako wykształcenie wyższe w kraju, z którego pochodzisz oraz nie uznaje dyplomów w zawodach regulowanych, które wymagają państwowego uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu. Na stronie www.nokut.no możesz znaleźć więcej informacji o nostryfikacji zagranicznego wykształcenia, wymaganych dokumentach i procedurach kwalifikacji zawodowych w Norwegii.
Niektóre typy zawodów wymagają uprzedniej autoryzacji/uzyskania zezwolenia na ich wykonywanie na terenie Norwegii. Dotyczy to m.in. takich zawodów jak: lekarz, farmaceuta, pośrednik nieruchomości, weterynarz, adwokat, mechanik samochodowy, malarz, stolarz oraz wiele innych.

Warunki pracy – czyli co musisz wiedzieć o prawach pracownika

Pamiętaj, że będąc zatrudnionym w Norwegii masz prawo do takiego samego wynagrodzenia i warunków pracy, jak pracownicy norwescy.
Ochroną praw pracowniczych zajmuje się Państwowa Inspekcja Pracy (Arbeidstilsynet), która sprawuje  nadzór nad przestrzeganiem przez przedsiębiorstwa norweskiego Kodeksu Pracy (arbeidsmiljøloven). Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo i obowiązek kontroli warunków pracy i płacy pracowników zagranicznych. Siedziba główna Państwowej Inspekcji Pracy znajduje się w Trondheim. Więcej informacji na temat swoich praw jako pracownika możesz znaleźć na stronie: www.arbeidstilsynet.no

W Norwegii masz prawo do pisemnej umowy o pracę, bez względu na długość stosunku pracy czy wymiar etatu. Norweskie umowy o pracę są zazwyczaj umowami na czas nieokreślony. Umowa o pracę musi zawierać następujące informacje: dane identyfikacyjne stron, miejsce pracy, rodzaj pracy/opis stanowiska, datę rozpoczęcia stosunku pracy, oczekiwany okres pracy (jeśli praca ma charakter tymczasowy), prawo do urlopu i świadczeń urlopowych, okres próbny (jeśli został ustalony), obowiązujące terminy wypowiedzenia, przerwy i ewentualne umowy zbiorowe (tariffavtaler) regulujące stosunek pracy. Przykładową umowę o pracę możesz znaleźć pod adresem www.arbeidstilsynet.no
Przed podpisaniem umowy o pracę upewnij się, że zrozumiałeś wszystkie zawarte w niej postanowienia. Początkowy okres zatrudnienia jest z reguły okresem próbnym (należy to określić w umowie); okres próbny nie może przekraczać sześciu miesięcy. 
Ogólny czas pracy (arbeidstid) nie powinien z reguły przekraczać dziewięciu godzin w ciągu doby i 40 godzin w ciągu siedmiu dni. Jeżeli pracujesz w różnym systemie zmian, tygodniowy czas pracy wynosi 38 godzin lub 36 godzin w ciągu siedmiu dni, w zależności od tego, jakiego typu system zmian obowiązuje w Twoim miejscu pracy.
Praca w godzinach nadliczbowych jest dozwolona tylko w razie szczególnej i tymczasowej potrzeby. Praca w godzinach nadliczbowych nie może być stałym system pracy przedsiębiorstwa. Pracując w godzinach nadliczbowych, masz prawo do dodatku za nadgodziny, minimum 40% umówionej stawki godzinowej. Nie wolno umawiać się na niższą stawkę.
Wysokość wynagrodzenia w Norwegii nie jest w zasadzie uregulowana prawnie, co oznacza, że nie ma ogólnej stawki minimalnej. Z reguły kwota wynagrodzenia ustalana jest pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Dlatego tak istotne jest podpisanie jednoznacznej i w pełni zrozumiałej dla Ciebie pisemnej umowy o pracę z określonym wynagrodzeniem. W niektórych branżach (np. budownictwie, rolnictwie i ogrodnictwie) upowszechniono umowy zbiorowe (oznacza to wprowadzenie wynagrodzenia minimalnego obejmującego wszystkich pracowników). Na stronie www.ssb.no możesz znaleźć informacje na temat wynagrodzeń w poszczególnych zawodach.
Wszyscy pracownicy mają prawo do corocznego urlopu w wymiarze co najmniej 25 dni roboczych. Osoby powyżej 60 roku życia mają prawo do dodatkowego tygodnia urlopu. 
W tygodniu jest sześć dni roboczych (soboty liczymy  jako dni robocze, pomimo, że są normalnie wolne od pracy). W praktyce oznacza to, że 25 dni roboczych odpowiada czterem pełnym tygodniom i jednemu dniowi urlopu w ciągu roku urlopowego.
W sytuacji, gdy pracownik i pracodawca nie mogą dojść do porozumienia w kwestii urlopu wypoczynkowego, ostatnie słowo należy do pracodawcy. Pracownik może domagać się przyznania mu trzech kolejnych tygodni urlopu w okresie wakacyjnym, czyli od 1-go czerwca do 30-go września.
W Norwegii wypłacane jest feriepenger, czyli świadczenie urlopowe, na które pracownik zapracowuje w roku poprzedzającym rok wypłaty wspomnianego świadczenia.
Wynosi ono 10,2%  wynagrodzenia wypracowanego w roku poprzednim i zazwyczaj wypłacane jest w czerwcu.  Masz prawo do wypłacenia należnego Ci świadczenia urlopowego tydzień przed Twoim urlopem lub przy ostatnim wynagrodzeniu, jeśli zakończysz pracę w danym przedsiębiorstwie.
W Norwegii pracownik ma prawo do urlopu w przypadku ciąży, opieki związanej z porodem, porodu oraz urlopu macierzyńskiego. Z prawa do urlopu w związku z przyjściem na świat dziecka mogą korzystać oboje z rodziców aż do ukończenia przez dziecko trzeciego roku życia. W pierwszym roku przysługuje urlop za wynagrodzeniem wypłacanym przez NAV. Kobiety karmiące piersią dziecko mogą skorzystać z przerwy w pracy trwającej tyle, ile trwa karmienie; czas karmienia piersią jest bezpłatny.
Pracownik ma prawo do zwolnienia, jeżeli dziecko lub osoba opiekująca się dzieckiem jest chora. Prawo to obowiązuje do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 12 lat. Pracownik ma co roku prawo do 10 wolnych dni, a jeżeli opiekuje się więcej niż dwójką dzieci – do 15 dni.

Świadczenia z ubezpieczeń społecznych w Norwegii

Osoby pracujące i płacące podatki w Norwegii są automatycznie członkami norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych (Folketrygden).
Również osoby niezatrudnione w Norwegii, lecz posiadające prawo pobytu na okres co najmniej jednego roku, są objęte systemem ubezpieczeń społecznych.
Jako pracownik masz obowiązek płacenia składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości 7,8 procent wynagrodzenia brutto. Składki zostają potrącane wraz z podatkiem.
Członkostwo w norweskim systemie ubezpieczeń społecznych uprawnia do świadczeń na podstawie ustawy o ubezpieczeniach społecznych, takich jak:
- świadczenia z NAV
- świadczenia norweskiej służby zdrowia (pomoc lekarza, pomocy psychologa oraz wydatków związanych z zakupem lekarstw w przypadku dolegliwości chronicznych).
Wypłatą zasiłków dla bezrobotnych zajmuje się Norweski Urząd Pracy i Opieki Społecznej (NAV). Jeśli Twoje godziny pracy ulegną redukcji o co najmniej 50%, możesz być uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych. Dla uzyskania uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych w Norwegii, musisz spełnić ogólne warunki oraz musisz być gotów przyjąć wszelkie oferty pracy. Z zasady wymagane jest zamieszkiwanie lub pobyt w Norwegii.

Aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, musisz najpierw zarejestrować się jako poszukujący pracy na stronie www.nav.no lub w urzędzie NAV w miejscu zamieszkania. Po zarejestrowaniu się należy wypełnić formularz o zasiłek dla bezrobotnych. Uczniowie i studenci z reguły nie są uprawnieni do zasiłku dla bezrobotnych. Wysokość zasiłku dla bezrobotnych obliczana jest na podstawie dochodu i ewentualnych świadczeń społecznych z poprzedniego roku (lub na podstawie średniej z trzech ostatnich lat przed złożeniem wniosku o zasiłek). Zasiłek dla bezrobotnych wynosi około 62,4% dochodu przed opodatkowaniem. Dodatkowe informacje znajdziesz na stronie NAV.
Do zasiłku chorobowego masz prawo wówczas, gdy w wyniku choroby utracisz wynagrodzenie. Wszystkie zatrudnione osoby, które pracowały co najmniej 4 tygodnie, od pierwszego dnia choroby mają prawo do zasiłku chorobowego. Zasiłek chorobowy może być przyznany na maksymalnie 52 tygodnie. Choroba musi być udokumentowana oświadczeniem własnym lub zwolnieniem lekarskim. Zasiłek chorobowy jest wypłacany od pierwszego dnia nieobecności w pracy z powodu choroby. Przez pierwsze 16 dni zasiłek chorobowy wypłaca Twój pracodawca, następnie wypłaty przejmuje norweski system ubezpieczeń społecznych NAV.
Osoba ubezpieczona w wieku pomiędzy 18 a 67 lat, której zdolność do pracy w związku z chorobą, odniesionym urazem lub inwalidztwem jest ograniczona o 50%, ma prawo do renty z tytułu niemożności wykonywania pracy zarobkowej, jeżeli w okresie trzech lat przed wystąpieniem niezdolności do wykonywania pracy zarobkowej osoba taka była ubezpieczona na wypadek renty. Świadczenia te są wypłacane tak długo, jak długo osoba pobierająca je jest ubezpieczona.
Emeryturę w Norwegii można otrzymać w wieku 62 lat pod warunkiem, że zgromadzona suma składek jest dostatecznie wysoka. Po 67 roku życia emeryturę może otrzymać każdy.
Prawo do pełnej emerytury z Norwegii wymaga 40-letniego okresu gromadzenia składek na ubezpieczenie społeczne, głównie poprzez dochód z pracy.
Po pięciu latach stałej pracy w Norwegii możesz starać się o częściową norweską emeryturę, która wynosi w przeliczeniu (na zł) ok. 2000zł - 2500zł miesięcznie.
Wiele przedsiębiorstw posiada własne fundusze emerytalne, na które pracownicy mogą wpłacać składki celem podwyższenia swoich przyszłych emerytur. Pracownicy sektora publicznego otrzymują emeryturę, której wysokość wynosi dwie trzecie ich dotychczasowej pensji. Taka wysokość emerytury przewidziana jest także w większości prywatnych funduszów emerytalnych. Niektórzy Norwegowie wpłacają swoje pieniądze do indywidualnych prywatnych funduszy emerytalnych celem dodatkowego zabezpieczenia swoich przyszłych emerytur.

WAŻNE: Osoby pracujące w Norwegii oraz ich najbliższa rodzina moją takie same prawa, jak obywatele norwescy. Możesz być zatem uprawniony m.in. do zasiłku w związku z chorobą, urlopem macierzyńskim czy zasiłku rodzinnego. 
Jako pracownik masz prawo do składania własnego oświadczenia o niezdolności do pracy.
Nie musisz przedłożyć pracodawcy zwolnienia lekarskiego, lecz sam możesz zgłosić niezdolność do pracy z powodu choroby. Z reguły oświadczenie własne można stosować na okres do 3 dni kalendarzowych. Po upływie 3 dni musisz przedłożyć zwolnienie lekarskie. Oświadczenie własne można przedłożyć do czterech razy w ciągu 12 miesięcy.
Uprawnienia do przedłożenia oświadczenia własnego nabywasz po 2 miesiącach pracy u danego pracodawcy. Przepisy dotyczące stosowania oświadczenia własnego mogą być zróżnicowane. Aby dowiedzieć się o tym, jak się je stosuje w Twoim miejscu pracy, skontaktuj się z pracodawcą. Jeżeli choroba przeciągnie się poza dni objęte oświadczeniem własnym, musisz skontaktować się z lekarzem w celu otrzymania zwolnienia lekarskiego. Lekarz wyda zwolnienie lekarskie na wymagany okres, o ile uważa to za konieczne.
Lekarz decyduje o tym, czy wydać zwolnienie całkowite (100%), czy też częściowe. Możesz np. otrzymać zwolnienie 50%, i pracować 50% normalnego czasu pracy. Pracodawca ma obowiązek odpowiednio dostosować pracę oraz sprawować nadzór w okresie zwolnienia. Można także rozważać zastosowanie aktywnego zwolnienia chorobowego lub innych środków zaradczych z NAV

Adresy polskich placówek dyplomatycznych

• Ambasada RP w Oslo
Ambasador: Stefan Czmur
Olav Kyrres Plass 1, 0244 Oslo
tel: (0047) 24 110 850
Tel. dyżurny: +47 913 377 57
fax: (00 47)22 44 48 39
e-mail: oslo.info@msz.gov.pl


• Wydział Konsularny Ambasady RP w Oslo
Nedre Vollgate 5
0158 Oslo
Tel. 0047 21 037 200
Tel. dyżurny: +47 913 377 57
Fax: 0047 21 027 201
E-mail: oslo.amb.wk@msz.gov.pl

• Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Uranienborg terasse 11
0351 Oslo
Tel. 0047 22 602 448
Fax: 0047 22 565 381
E-mail: oslo@trade.gov.pl
www.oslo.trade.gov.pl

Czy warto postawić na Norwegię ?

Jedni nie wyobrażają sobie wyjazdu z kraju, inni – chcą postawić wszystko na jedną kartę, twierdząc, że „kto nie ryzykuje, ten nie ma”. Nie brakuje osób, którzy coraz chętniej sięgają po norweskie oferty pracy. Jakie argumenty stoją za takim rozwiązaniem ?
Praca w Norwegii to dobry pomysł dla specjalistów, którzy chcą lepiej nauczyć się języka, lubią wyzwania i zmiany, chcą budować międzynarodową sieć kontaktów zawodowych za granicą, planują szybko rozwijać się i awansować – wyjazd bardzo często otwiera przed nami nowe horyzonty oraz pozwala nauczyć się wielu różnych rzeczy.
W Norwegii zarobić można dużo. W 2014r. - według OECD – średnia roczna pensja w Norwegii wynosiła 474 tys. koron, czyli 226,8 tys. złotych (przy kursie 1 korona=0,48 zł). Miesięcznie daje to w przeliczeniu 18,9 tys. zł. W Norwegii płaca minimalna uregulowana jest tylko w kilku sektorach: budownictwie, przemyśle stoczniowym, rolnictwie i ogrodnictwie. Przykładowo, zgodnie z układem zbiorowym (tariffavtaler) obowiązującym w sektorze budowlanym, w listopadzie 2014r. stawka za godzinę dla pracowników wykwalifikowanych nie mogła być niższa niż 182,5 korony (1 korona=0,48 zł), a dla niewykwalifikowanych – 164 korony. W Norwegii nie tylko zarobki są wysokie, ale niestety – koszty utrzymania również. Norwegia posiada najwyższy w Europie poziom cen produktów i usług przeznaczonych do użytku osobistego. W 2012r. roku poziom cen żywności wynosił 59% powyżej przeciętnej w UE.
Na mieszkanie np. w Oslo musisz przeznaczyć ok. 3700-4000 koron miesięcznie, drugie tyle wydasz na jedzenie. Na wcale nierozrzutne życie będziesz potrzebował ok. 8200 koron, czyli ponad 4000 zł. Cen w sklepach lepiej nie przeliczać na złotówki. Jak wynika z danych Eurostatu, ceny żywności i napojów są najwyższe na Starym Kontynencie – o 76% wyższe od średniej w Unii Europejskiej.

Przygotowała:
Magdalena Figaszewska
Doradca EURES
Wielkopolska WK OHP

Źródła:
Niniejszy informator został sporządzony w oparciu o materiały internetowe i poradniki dotyczące wyjazdów zagranicznych:

Broszura EURES  „Finding Employment in Norway”
Broszura EURES „Praca w Norwegii”
Informator EURES „Warunki życia i pracy w krajach EOG - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy” (przygotowane przez Ewę Staniewicz z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku, listopad 2014r.)
Informator EURES „Living and working in Norway”
Broszura „Nowicjusz w Norwegii”, wydanie 2014r.
www.eures.praca.gov.pl
www.ec.europa.eu
www.mpips.gov.pl
www.msz.gov.pl
www.eurodesk.pl/europraca
www.psz.pl
www.arbeidstilsynet.no
www.nyinorge.no/pl/
www.nav.no
www.nokut.no/en/
www.norway.com
www.mojanorwegia.pl
www.bankier.pl
www.kariera.pracuj.pl