Francja
Podstawowe informacje o kraju
Francja to największy kraj Unii Europejskiej (543 940 km²), otoczony Morzem Śródziemnym, Morzem Północnym i Oceanem Atlantyckim. Jest znana z bogactwa kulturowego i przyrodniczego – Alpy, zamki nad Loarą, plaże, winnice i zabytki przyciągają miliony turystów.
Rynek pracy
➤ Czas pracy:
- Ustawowy tygodniowy wymiar pracy: 35 godzin
- Maksymalnie: 10 godzin dziennie, 48 godzin tygodniowo
➤ Urlop:
- 2,5 dnia roboczego miesięcznie → 30 dni roboczych (5 tygodni) rocznie
- Prawo do urlopu nabywa się po 10 dniach pracy
➤ Minimalne wynagrodzenie (SMIC):
- Od stycznia 2024 r. (obowiązuje w 2025):
1 398 € netto / 1 766,92 € brutto miesięcznie
11,65 € brutto za godzinę
➤ Zasiłek dla bezrobotnych:
- Po 6 miesiącach pracy: zasiłek na 7 miesięcy
- Po roku pracy: 12 miesięcy zasiłku
- Po 16 miesiącach: 23 miesiące
- Dla 50+: do 3 lat
- Od 2023 r. czas wypłaty zasiłków skrócono o 25% dla nowych rejestracji
Zawody deficytowe (najbardziej poszukiwani):
- IT, inżynieria, opieka zdrowotna, pielęgniarstwo
- Pracownicy produkcji, monterzy, hydraulicy, elektrycy
- Finanse, marketing, sprzedaż, zarządzanie, HR
- Praca sezonowa (np. zbiory): możliwa bez znajomości języka
Zasady podejmowania pracy
- Umowa powinna zawierać:
- Dane stron, miejsce pracy, wynagrodzenie, kwalifikacje
- Informację o układzie zbiorowym, terminie wypłaty i okresie wypowiedzenia
- Rejestracja pobytu powyżej 90 dni:
- Wymagana karta pobytu (jeśli nie podejmujesz od razu pracy)
- Każda sprawa rozpatrywana indywidualnie przez ENIC-NARIC France
- eures.ec.europa.eu
- pole-emploi.fr
- cadremploi.fr
- keljob.com
- monster.fr
Opieka zdrowotna
- Karta ubezpieczenia: Carte Vitale
- Dla obywateli UE – Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ)
- Od 2024 r. farmaceuci mogą przepisywać antybiotyki na anginę i zapalenie pęcherza
- Optycy mogą dostosować korekcję okularów bez recepty
Numery alarmowe
- Pogotowie (SAMU): 15
- Policja: 17
- Straż pożarna: 18
- Pomoc z komórki: 112
- Lekarze (SOS Médecins): 11
- Pomoc drogowa: telefony alarmowe na autostradach
Samozatrudnienie
Możliwość podjęcia działalności w ramach:
- Rzemiosła (wpis do Rejestru Zawodów)
- Handlu i przemysłu (Rejestr Handlowy i Spółek)
- Wolnych zawodów (rejestracja w URSSAF)
Status auto-entrepreneur:
- Brak VAT-u i składek przy braku dochodu
- Możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem
- Brak obowiązku posiadania osobnego konta bankowego
Ochrona praw pracowniczych
W przypadku konfliktu z pracodawcą:
- Inspekcja pracy (DIRECCTE)
- Sąd pracy: Conseil des prud’hommes
- Możliwość dochodzenia roszczeń nawet w przypadku pracy na czarno
Dla młodzieży i uczniów
- Praca od 16 roku życia (maks. 8 godz. dziennie, brak zmian nocnych)
- Staże zawodowe i obserwacyjne dla uczniów szkół średnich (obowiązkowe w czerwcu)
- Umowy stażowe (do 3 lat) dla osób 16–25 lat: wynagrodzenie 25–78% SMIC
Ambasada RP w Paryżu
- Adres: 1 rue de Talleyrand, 75007 Paris
- Tel: +33 1 43 17 34 00
- Email: paryz.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Wykaz najprzydatniejszych zwrotów po francusku:
- Oui – Tak
- Non – Nie
- Merci – Dziękuję
- Excusez-moi – Przepraszam
- Pardon – Przepraszam
- Pardon? – Proszę?
- Bonjour Monsieur, Madame! – Dzień dobry Panu, Pani!
- Bonsoir! – Dobry wieczór!
- Bonne nuit! – Dobranoc!
- Au revoir – Do widzenia
- Comment tu t’appelles? – Jak się nazywasz?
- Je m’appelle Paul – Mam na imię Paweł
- Parlez vous français? – Czy mówi Pan po francusku?
- D’où viens-tu? – Skąd jesteś?
- Je viens de Polonge – Jestem z Polski
- Combien ça coute? – Ile to kosztuje?
- Enchante – Miło Cię poznać
- Aidez-moi, s’il vous plaît! – Proszę mi pomóc!
- Je me sens mal – Źle się czuję
- J’ai besoin d’un médecin! – Potrzebuję lekarza!
Podstawowe zwroty dotyczące pracy :
- le travail – praca
- travailler – pracować
- aller au travail – chodzić do pracy
- le chef – szef
- l’employé (m) – pracownik
- l’entreprise (f) – firma
- le collegue – kolega z pracy
- chercher un travail – szukać pracy
- embaucher qn – zatrudniać kogoś
- licencier qn – zwolnić kogoś
- le salaire – pensja
- le chômeur – bezrobotny
- faire des heures supplémentaires – pracować w nadgodzinach
- le congé de maladie – zwolnienie lekarskie
- Ou travailles-tu? – Gdzie pracujesz?
- Je travaille dans une école / dans une banque / dans un magasin – Pracuje w szkole / banku / sklepie
- Est-ce que je peux prendre un jour de congé? – Czy mogę wziąć dzień urlopu?
Na koniec parę ciekawostek:
– We Francji znajduje się aż trzynaście stref czasowych. Od Polinezji Francuskiej aż po Wallis i Futune.
– „Salut” ma dwa znaczenia: jest używane jako powitanie i pożegnanie. I zawsze można tak zaczynać i kończyć rozmowę.
– We Francji przy okazji spotkań towarzyskich przyjeżdżanie z 15-minutowym opóźnieniem jest uznawane za kulturalne. Nazywa się to le quart d’heure de politesse, czyli kwadrans grzeczności i należy to do niepisanych francuskich zasad.
– Na ulicach Francji znajduje się najwięcej rond na świecie, a dokładniej 30 000, co stanowi około połowy wszystkich rond na całej ziemi!
– We Francji znajduje się bardzo dużo miejscowości o śmiesznych nazwach. Na przykład znajdziemy tam Mingecobs, co można przetłumaczyć na „jedz cebulę”, Beaufou, czyli „piękny szalony” oraz Saligos, czyli „brudna świnia”
– We Francji obowiązuje przepis dotyczący wymiarów oraz składu… bagietki. Powinna ona ważyć 250 gram, mieć wymiary 5 cm x 3 cm x 65 cm, a jej składnikami mają być tylko mąka, woda, drożdże oraz sól.
Przygotowała:
Małgorzata Plaskota, Doradca EURES, Warmińsko- Mazurska WK OHP
Niniejszy informator został sporządzony w oparciu o materiały internetowe i poradniki dotyczące wyjazdów zagranicznych:
Strony:
www.pole-emploi.fr/region
www.expat.com/fr/guide/europe/france
www.eurodesk.pl/mobilnosc/europraca/francja-bonjour-krotkiej-pracy
https://pl.y-axis.com/job-outlook/france/
www.polonika.fr
https://www.ifrancja.fr/
www.m.tradesolutions.bnpparibas.com/fr/implanter/france/connaitre-les-conditions-de-travail
www.copernic-avocats.pl/wynagrodzenie-we-francji
https://fajnepodroze.pl/
Źródła:
Informator EURES,
Broszura EURES Finding Employment in France
EURES „Living and working in France”
Kilka słów o Francji…
WorkServices
Warunki życia i pracy we Francji
Euractive
Życie we Francji