Twoje dziecko jest w 7. lub 8. klasie i na pytanie „co dalej?” wzrusza ramionami? To zupełnie normalne. Mapa Karier to bezpłatne narzędzie online, dzięki któremu możecie razem sprawdzić, czym naprawdę zajmują się przedstawiciele setek zawodów i jaką drogą do nich dojść.

Marzenia kontra rzeczywistość

„Kim chcesz zostać, jak dorośniesz?” – to pytanie dzieci słyszą od najmłodszych lat. Odpowiedzi bywają różne: strażak, policjant, astronautka, pilotka. Przed końcem podstawówki pytanie zmienia się jednak w bardziej konkretne: „do jakiej szkoły chcesz iść?”. Nastolatek ma wtedy wybrać drogę, o której często niewiele wie. Trudno mu ocenić, co kryje się pod nazwą „programista”, „doradca finansowy” czy „cieśla”, ile lat trzeba się uczyć i czy w ogóle będzie mu się to podobać.

Nie chodzi o to, żeby czternastolatek wybrał zawód na całe życie, ale żeby podjął decyzję z większą wiedzą o tym, dokąd może go ona zaprowadzić.

Czym jest Mapa Karier?

To darmowa, interaktywna baza wiedzy o zawodach, stworzona przez Fundację Katalyst Education, organizację non profit wspierającą wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów. Znajdziecie tam opisy ponad 800 zawodów. Korzystanie z serwisu nie wymaga rejestracji ani opłat, a twórcy zapowiadają, że tak zostanie.

Opisy powstają na podstawie publicznie dostępnych źródeł: raportów i danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, aktualnych ogłoszeń o pracę oraz materiałów instytucji publicznych i pozarządowych. Dane o zarobkach pochodzą z Głównego Urzędu Statystycznego.

Jak skorzystać z Mapy Karier w 7. lub 8. klasie?

Nastolatki z ostatnich klas podstawówki z pewnością mogą dużo zyskać, korzystając z tego bezpłatnego narzędzia, zwłaszcza przy wsparciu rodzica. Poniżej kilka przydatnych wskazówek.

1. Zacznijcie od filtra preferencji. To autorskie narzędzie Mapy Karier. Dziecko przechodzi przez kilka kategorii (m.in. rodzaj czynności zawodowych, kontakt z ludźmi, wysiłek fizyczny, środowisko i godziny pracy, kompetencje cyfrowe, ulubione przedmioty szkolne) i odznacza to, czego nie chce w swojej przyszłej pracy. Na końcu dostaje listę zawodów posortowaną według dopasowania. Dla nastolatka, który „nie wie, czego chce”, często łatwiej jest powiedzieć, czego nie chce.
2. Otwórzcie kilka opisów zawodów. Każdy zawiera opis obowiązków, wymagania, przykładowe ścieżki edukacji i statystyki. Ścieżka edukacji jest dla rodzica szczególnie przydatna, bo pokazuje, że do jednego zawodu można dojść różnymi drogami: przez technikum, szkołę branżową, liceum lub studia. To dobry punkt wyjścia do rozmowy o tym, jaki typ szkoły pasuje do planów dziecka. Pamiętajcie tylko, że to przykładowe ścieżki, a nie jedyne możliwe.
3. Wylosujcie zawód albo przeglądajcie kategorie. Dzięki temu dziecko trafi na zawody, o których istnieniu nie miało pojęcia. Nawet jeśli żaden nie „zaskoczy”, rozmowa o tym, co się podoba, a co nie, to już duży krok.
4. Spójrzcie na dane z rozsądkiem. Podane zarobki to średnie dla grup zawodowych, a nie obietnica. Warto o tym powiedzieć nastolatkowi, żeby nie wybierał zawodu wyłącznie „po pensji”.
5. Wróćcie do wyboru szkoły. Gdy dziecko ma już kilka pomysłów, sprawdźcie razem, jakie szkoły w waszej okolicy przygotowują do tych zawodów.

Pomocne będzie porównanie technikum i szkoły branżowej, o którym piszemy w artykule Technikum czy szkoła branżowa?.

Młodsze rodzeństwo może z kolei pospacerować po Mieście Zawodów. To interaktywna mapa w formie gry, przeznaczona dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

Czego Mapa Karier nie zrobi?

To źródło inspiracji i wiedzy, a nie test, który powie dziecku, kim ma zostać. Nie zastąpi też rozmowy z doradcą zawodowym. Jeśli nastolatek nadal się waha, warto skorzystać z pomocy specjalisty. Bezpłatne doradztwo zawodowe oferują m.in. Ochotnicze Hufce Pracy oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne.

Twórcy Mapy Karier przypominają też, że wybór szkoły ponadpodstawowej nie przesądza o całym życiu: szkołę można zmienić, maturę zdać z innych przedmiotów, a na studia pójść w zupełnie innym kierunku.

Więcej pomocy dla rodziców

W Strefie Rodzica na Mapie Karier znajdziecie blog z praktycznymi wskazówkami. Dla ósmoklasistów przygotowano też siedmiodniowy kurs mailowy „Wybierz szkołę w tydzień”.

Narzędzie znajdziecie tu: mapakarier.org. Zajrzyjcie tam razem z dzieckiem. Może dzięki temu mapa jego przyszłości stanie się choć trochę czytelniejsza.

Autor: Joanna Buharewicz