Zawody przyszłości: co warto wiedzieć, zanim wybierzesz kierunek szkoły lub studiów? - Artykuł

To nie znaczy, że nie da się zaplanować swojej drogi. Wręcz przeciwnie  – warto patrzeć na kierunek edukacji nie tylko przez pryzmat tego, co jest modne teraz, ale też tego, co będzie potrzebne za kilka lat.

Czym właściwie są „zawody przyszłości”?

To profesje, na które zapotrzebowanie będzie rosło albo które dopiero się rozwijają. Często łączą:

• technologię,
• kreatywność,
• umiejętność pracy z ludźmi,
• rozwiązywanie problemów.

Wybierając zawód warto zastanowić się, czy będzie on wymagał właśnie takich kompetencji. Jeśli tak – można być raczej spokojnym o to, że maszyny prędko nie zastąpią danej profesji. Zawody najbardziej zagrożone zniknięciem są oparte na powtarzalnych czynnościach, które łatwo zautomatyzować. Te bardziej odporne to te, gdzie liczy się myślenie, elastyczność i kompetencje miękkie.

Trendy, które zmieniają rynek pracy

Na rynek pracy wpływa wiele czynników, które sprawiają, że zmienia się on dynamicznie z roku na rok. Najważniejsze zjawiska poniżej.

Technologia i sztuczna inteligencja

Programowanie, analiza danych, cyberbezpieczeństwo, automatyka, robotyka – te obszary będą się rozwijać. Technologia potrzebuje też ludzi od obsługi, projektowania, testowania i tłumaczenia jej działania innym.

Zielona transformacja

Energetyka odnawialna, ochrona środowiska, gospodarka odpadami, budownictwo energooszczędne – przechodzenie na bardziej ekologiczne rozwiązania tworzy nowe miejsca pracy.

Starzejące się społeczeństwo

Rośnie zapotrzebowanie na pracowników ochrony zdrowia, opiekunów, fizjoterapeutów oraz specjalistów zdrowia psychicznego. W tej dziedzinie długo jeszcze nie będzie humanoidalnych robotów, które niczym w filmie science-fiction będą potrafiły zadbać o człowieka.

Przykłady zawodów przyszłości

Poniżej kilka przykładowych zawodów przyszłości z różnych branż.

Techniczne i cyfrowe:

• specjalista ds. cyberbezpieczeństwa
• analityk danych
• technik robotyki lub automatyk
• programista, tester oprogramowania

Związane z ekologią:

• technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej
• specjalista ds. ochrony środowiska
• doradca ds. zrównoważonego rozwoju

Zdrowie i opieka:

• opiekun osób starszych
• fizjoterapeuta
• specjalista zdrowia psychicznego

Inne rozwijające się obszary:

• logistyka i transport
• e-commerce
• marketing cyfrowy i tworzenie treści

Co sprawdzić, zanim wybierzesz kierunek?

Przed podjęciem decyzji warto wziąć pod uwagę szereg czynników:

• Jakie umiejętności daje dany kierunek? Liczy się nie tylko nazwa zawodu, ale konkretne kompetencje, które zdobędziesz.
• Czy te umiejętności są uniwersalne? Obsługa technologii, języki obce, komunikacja i rozwiązywanie problemów przydają się w wielu branżach.
• Jak wygląda praca w praktyce? Warto sprawdzić relacje osób pracujących w danym zawodzie lub porozmawiać z kimś z branży. Pomocna może się okazać strona internetowa Mapa Karier.
• Czy to pasuje do ciebie? Nawet przyszłościowy zawód nie będzie dobrym wyborem, jeśli zupełnie  cię nie interesuje.

Nie tylko studia

Nie zawsze trzeba kończysz szkołę wyższą, by zdobyć satysfakcjonujący i perspektywiczny zawód. W wielu zawodach przyszłości dobrą drogą są:

• technikum (np. informatyczne, mechatroniczne, logistyczne),
• szkoła branżowa, w tym uczestnictwo w OHP (praktyczne zawody są bardzo potrzebne),
• kursy i certyfikaty,
• praktyki i staże,
• budowanie portfolio własnych projektów (szczególnie w IT, grafice, mediach).

Często praktyczne umiejętności są ważniejsze niż sam dyplom. Ponadto specjalistyczne szkoły średnie albo kursy są krótszą drogą do wejścia na rynek pracy i zarabiania.

Najczęstsze błędy przy wyborze kierunku

Pamiętaj, że to ty będziesz kiedyś wykonywać dany zawód, więc twoje własne predyspozycje i ambicje powinny wpłynąć na decyzję o tym, w jakiej szkole się uczyć. Najczęstsze błędy popełniane podczas podejmowania decyzji o kierunku kształcenia to:

• wybór pod wpływem znajomych,
• kierowanie się modą,
• brak sprawdzenia, jak naprawdę wygląda praca,
• ignorowanie swoich predyspozycji.

Nie ma jednego idealnego zawodu przyszłości. Najlepsze połączenie to twoje zainteresowania, konkretne umiejętności oraz świadomość trendów.

Rynek pracy będzie się zmieniał, dlatego najważniejsze jest nie tylko to, kim zostaniesz, ale też to, czy potrafisz się uczyć nowych rzeczy i dostosowywać do zmian.

Autor: Joanna Buharewicz

Źródła:

Raport Future Rynek pracy i zawody przyszłości 2026 (https://raportfuture.pl/)

https://www.parp.gov.pl/component/content/article/84964%3Azawody-przyszlosci-jaka-droge-wybrac

https://www.codn.edu.pl/jakie-zawody-beda-potrzebne-w-przyszlosci-prognozy-i-wplyw-sztucznej-inteligencji-na-rynek-pracy/

https://www.centrum-finanse.pl/jakie-sa-zawody-przyszlosci-prognozy-na-2030-i-2050-rok/

https://www.exaity.pl/zawody-przyszlosci-w-2030-2040-i-2050-roku/

https://www.gowork.pl/poradnik/kariera/zawody-przyszlosci-najbardziej-oplacalne-specjalizacje-od-2020-roku/