Asset Publisher Asset Publisher

Back

Stres w pracy – wróg czy przyjaciel?

Pojęcie stresu w miejscu pracy i w życiu codziennym zazwyczaj kojarzy się negatywnie. Mało kto zdaje sobie sprawę, że istnieje także pozytywny stres, który warto u siebie rozpoznawać i efektywnie wykorzystywać.

Lepiej także podchodzić do stresu jako do pojęcia neutralnego, który dopiero w określonych sytuacjach staje się jednym z dwóch rodzajów stresu. Pierwszym jest stres pozytywny – motywujący i napędzający do działania; zaś drugim rodzajem jest stres negatywny – demotywujący, który z czasem powoduje skutki zdrowotne, społeczne i zawodowe.

Różne oblicza stresu w pracy

Jeśli wymagania pracodawcy dostosowane są do możliwości fizycznych, emocjonalnych i intelektualnych pracownika jest on w stanie wykonać prawidłowo postawione przed nim zadania. W tym przypadku stres działa motywująco, pracownik sprawdza się w pracy, nabywa nowe doświadczenia i integruje się z firmą. Zaangażowanie w pracę jest źródłem sukcesu i zadowolenia, a wszelkie napięcia są szybko rozładowywane.

W przeciwstawnej sytuacji, gdy wymagania pracodawcy przekraczają możliwości, wiedzę i umiejętności pracownika, pojawia się stres negatywny. Z upływem czasu pracownik ulega fizycznemu i psychicznemu wyczerpaniu, co często prowadzi do tzw. „wypalenia" zawodowego. Objawami są: zmęczenie, zniechęcenie, poirytowanie, złość, brak nadziei na zmianę, bezradność, smutek, utrata zaufania do siebie, przełożonych i współpracowników.

Przyczyny i skutki stresu

Długotrwały stres może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, fizycznych i psychicznych: bóle mięśni i karku, bóle kręgosłupa, wrzody układu pokarmowego, obniżenie odporności organizmu, infekcje, nadciśnienie, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, depresja, nerwica, nowotwory, popadanie w nałogi. Są to oczywiście skrajne przypadki, ale warto pamiętać, że jeśli jesteśmy narażeni na długotrwały stres w pracy, lepiej zastanowić się nad zmianami w naszym życiu zawodowym. Poniżej opisane sytuacje to tylko niektóre przyczyny stresu w pracy, ale warto obserwować, czy ich nadmierna ilość bądź częstotliwość nie występuje w naszym przypadku.

Najczęstszymi przyczynami stresu w pracy są:

• Przeciążenie ilościowe – zbyt duża ilość pracy
• Przeciążenie jakościowe – zbyt trudna praca
• Niedociążenie jakościowe – zbyt monotonna praca
• Brak kontroli nad pracą – brak wpływu na wykonywanie, organizację pracy
• Niejasność roli – brak jasnej informacji na temat odpowiedzialności, zakresu obowiązków
• Konflikt roli – niespójne, zmienne wymagania pracodawcy, wymaganie ciągłej dyspozycyjności, sprzeczne oczekiwania klientów, współpracowników, brak możliwości awansu i rozwoju
• Brak wsparcia – brak pomocy ze strony przełożonych i współpracowników
• Fizyczne warunki pracy – niebezpieczne warunki pracy

Jak zamienić stres w przyjaciela?

Aby stres stał się naszym przyjacielem, a nie wrogiem, powinniśmy zwiększyć swoje umiejętności komunikowania się z innymi ludźmi oraz kłaść nacisk na zdolności negocjacyjne i mediacyjne, w tym stosować zachowania asertywne. Dużą rolę odgrywa umiejętność efektywnego zarządzania czasem, ustalenie ram czasowych swojej pracy. Nie bez znaczenia jest zmiana podejścia do sytuacji stresujących. W zminimalizowaniu stresu może pomóc także podnoszenie swoich kwalifikacji poprzez rozwój i szkolenia zawodowe.

Odstresowująco działają również ćwiczenia fizyczne i relaksacyjne, które prowadzą do uspokojenia, obniżenia napięcia fizycznego i psychicznego, spowolnienia reakcji organizmu. Niezwykle ważne jest też prowadzenie zdrowego stylu życia – właściwe odżywianie się oraz odpowiednia ilość snu. W radzeniu sobie ze stresem ważne jest przygotowanie się na jego wystąpienie, czyli przewidywanie sytuacji stresujących w przyszłości.

Każdy ma indywidualną podatność na stres, zależną od warunków fizycznych, emocjonalnych i intelektualnych człowieka. To od nich także zależy, czy stres będzie miał charakter negatywny czy pozytywny.

Autor: Emilia Jastrząbek - doradca zawodowy, Małgorzata Malczyk - specjalista ds. rozwoju zawodowego Młodzieżowego Centrum Kariery OHP w Łowiczu

Źródło:
www.pip.gov.pl
Gólcz M., Stres w pracy. Poradnik dla pracownika, Warszawa 2012