Urlop macierzyński młodocianej matki odbywającej naukę zawodu - artykuł

Przyznanie prawa do urlopu macierzyńskiego nie zależy wyłącznie od wieku, ale przede wszystkim od tego, czy młoda mama jest zatrudniona.

Pracownica młodociana, która urodzi dziecko w trakcie trwania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, nabywa prawa do urlopu macierzyńskiego i zasiłku zgodnie z zasadami Kodeksu Pracy.

Wymiar urlopu i zasiłku

W takiej sytuacji młoda matka ma prawo do:

• urlopu macierzyńskiego,
• urlopu rodzicielskiego,
• zasiłku macierzyńskiego, jeśli odprowadzane były składki chorobowe.

Długość urlopu macierzyńskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie:

• 20 tygodni  – w przypadku urodzenia jednego dziecka,
• 31 do 37 tygodni – w przypadku porodu mnogiego, np. bliźnięta to 31 tygodni,
• uzupełniający urlop macierzyński – w wymiarze do 8 lub 15 tygodni przysługujący matkom dzieci urodzonych przedwcześnie oraz noworodkom wymagających długiej hospitalizacji. To nowe świadczenie, z którego można korzystać od marca 2025 roku.

Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego młodociana może skorzystać z urlopu rodzicielskiego. Łącznie, dla obojga rodziców wynosi on 41 tygodni przy jednym dziecku. Z tego 9 tygodni niezbywalnie ma do wykorzystania ojciec dziecka. Niepełnoletnia mama może więc osobiście wykorzystać maksymalnie 32 tygodnie.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego

Młodociana pracownica w trakcie trwania urlopów otrzymuje zasiłek macierzyński z ZUS. Wysokość świadczenia zależy od tego, kiedy złoży dokumenty, czyli:

• 81,5% podstawy wymiaru przysługuje, jeśli złoży jednocześnie wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski w ciągu 21 dni po porodzie.
• 100% podstawy za okres urlopu macierzyńskiego, jeżeli złoży wnioski osobno (za okres urlopu rodzicielskiego wskaźnik spada wtedy do 70%).

Urlop macierzyński wylicza się na podstawie średniego wynagrodzenia z umowy o przygotowanie zawodowe (procent przeciętnego wynagrodzenia zależny od roku nauki).

Jeśli młoda mama uczy się w szkole, ale nie pracuje, nie przysługuje jej urlop macierzyński, ponieważ nie jest pracownikiem.

Ochrona prawna

Młodociane matki chronione są przez prawo jako osoby niepełnoletnie i jako kobiety w ciąży. Pracodawco, pamiętaj: nie możesz wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w czasie ciąży, urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Jest to możliwe tylko w przypadku ogłoszenia upadłości firmy. Jak każdy młodociany, młodociana w ciąży nie może pracować w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Dodatkowo nie może dźwigać ani pracować w trudnych warunkach.

Młoda mama musi bezwzględnie wykorzystać pierwsze 14 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie. Dopiero po tym czasie może zrezygnować z reszty i wrócić do nauki i pracy, przekazując niewykorzystaną część ojcu dziecka.

Kontynuacja nauki

Jeśli z powodu urlopu macierzyńskiego młoda mama nie może ukończyć nauki zawodu w terminie, okres trwania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zostaje przedłużony.

Przerwa na macierzyństwo przesuwa również termin podejścia do egzaminu czeladniczego lub zawodowego.

Poród i opieka nad dzieckiem nie oznaczają skreślenia z listy uczniów. Młodociana matka ma prawo do usprawiedliwionej nieobecności w szkole na czas trwania urlopu macierzyńskiego. Dyrektor szkoły w porozumieniu z uczennicą mogą zorganizować indywidualne nauczanie lub elastyczny tryb zaliczeń. Pozwoli to na pogodzenie roli rodzica z ukończeniem edukacji zawodowej.

Młodociana matka jest osobą małoletnią. W związku z tym nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Do 18 roku życia nastolatki wszystkie formalności realizowane są za zgodą opiekuna prawnego, np. rodzica.

Autor: Marta Halicka

Źródła:

https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00136

https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/porady-prawne/rodzicielstwo

https://www.pip.gov.pl/dla-pracownikow/pytania-i-odpowiedzi/jakie-uprawnienia-ma-uczennica-ktora-urodzila-dziecko-w-czasie-trwania-umowy-o-prace-w-celu-przygotowania-zawodowego

http://www.vademecumkadrowego.pl/artykul_narzedziowa,789,0,12145,uczennica-przyuczajaca-sie-do-wykonywania-zawodu-z-prawem-do.html

https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-niepelnoletnia-matka-ma-prawo-do-swiadczenia-rodzicieskiego